تفسيراحسن‌الحديث - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ٢٢٨ - جزیه

مکه نامه نوشت که اسلام بیاورید و گرنه بدانید که با شما می‌جنگیم به آن حضرت نامه نوشتند: از ما جزیه بگیر و بگذار در عبادت اصنام باشیم، حضرت در جواب نوشت من فقط از اهل کتاب جزیه می‌گیرم در جواب نوشتند: گفتی که فقط از اهل کتاب جزیه می‌گیرم حال آنکه از مجوس هجر جزیه گرفتی می‌خواستند آن حضرت را تکذیب کنند، حضرت در جواب نوشت: مجوس پیغمبری داشتند و او کتابی داشت که آن را سوزاندند ...
در المیزان از در منثور نقل شده: عمر بن الخطاب درباره جزیه مجوس از مردم مشورت خواست عبد الرحمن بن عوف گفت: از رسول خدا شنیدم می‌فرمود:
سنوا بهم سنة اهل الکتاب
با آنها مثل اهل کتاب رفتار کنید و در همانجا از زهری نقل شده که آن حضرت از مجوس هجر جزیه گرفت ...

جزیه:

از جمله حَتَّی یُعْطُوا الْجِزْیَةَ عَنْ یَدٍ وَ هُمْ صاغِرُونَ دو چیز فهمیده می‌شود که در واقع به سه شرط تحلیل می‌شود اول دادن جزیه که بنا به مصلحت روز از آنها دریافت می‌شود و مقدارش بسته به نظر حکومت اسلامی است در صافی از امام باقر علیه السّلام نقل کرده: خدا محمّد صلّی اللَّه علیه و آله را با پنج شمشیر مبعوث کرد یک شمشیر برای اهل ذمه است ... هر که از آنها در وطن اسلام باشد از آنها پذیرفته نمی‌شود مگر جزیه یا کشتن، (در صورت قتل) اموالشان گرفته و خانواده‌شان اسیر می‌شوند، چون جزیه را قبول کردند، اسیر کردنشان و اموالشان بر ما حرام می‌شود و نیز ازدواجشان بر ما حلال می‌شود ...
یادی از ابو ذر: زید بن وهب می‌گوید: در «ربذه» به محضر ابو ذر رسیدم گفتم چه چیز باعث شد که به اینجا تبعید شدید؟
فرمود: من در شام بودم، این آیه را خواندم وَ الَّذِینَ یَکْنِزُونَ الذَّهَبَ وَ الْفِضَّةَ وَ لا یُنْفِقُونَها فِی سَبِیلِ اللَّهِ فَبَشِّرْهُمْ بِعَذابٍ أَلِیمٍ معاویه گفت: این آیه درباره ما