تفسيراحسن‌الحديث - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ٣٢٢ - شرحها

ظمأ: عطش و تشنگی. «نصب»: رنج. «مخمصه»: گرسنگی خمص در اصل لاغری و فرو رفتگی شکم از گرسنگی است.
یطئون: وطؤ: یکی از معانی آن زیر پا گذاشتن و قدم نهادن است موطئا:
محلّی که به آن قدم می‌نهند وَ لا یَطَؤُنَ مَوْطِئاً قدم نمی‌نهند به زمین.
ینالون: نیل: رسیدن در آیه فوق از برای مفعول است لا یَنالُونَ مِنْ عَدُوٍّ نَیْلًا: از دشمنی به مطلوبی نمی‌رسند.
وادیا: سیلگاه و دره. راغب گوید: آن در اصل محل جریان آب است دره را از آن جهت وادی گویند وَ لا یَقْطَعُونَ وادِیاً در درّه‌ای راه نمی‌روند.

شرحها

آیات شریفه در ردیف آیات گذشته است و در آنها بیان شده که پیغمبر و دیگران نمی‌توانند از خدا برای مشرکان مغفرت بخواهند، استغفار ابراهیم برای آذر مشرک تا وقتی بود که اهل عذاب بودنش روشن نشده بود و نمرده بود امّا پس از مردنش برای او مغفرت نخواست. آن گاه گفته شده: آنان که در تبوک با آن سختی‌ها از پیغمبر دست نکشیدند مورد توجه خدا قرار گرفته‌اند و نیز خدا توبه آن سه نفر را که در جنگ شرکت نکردند پس از بسته شدن راهها به رویشان پذیرفت در آخر فرموده: مسلمانان نباید از رسول خدا تخلف کنند زیرا اگر در یاری کردن پیغمبر به فشار افتند پیش خدا پاداش خواهند داشت.
١١٣- ما کانَ لِلنَّبِیِّ وَ الَّذِینَ آمَنُوا أَنْ یَسْتَغْفِرُوا لِلْمُشْرِکِینَ وَ لَوْ کانُوا أُولِی قُرْبی مِنْ بَعْدِ ما تَبَیَّنَ لَهُمْ أَنَّهُمْ أَصْحابُ الْجَحِیمِ.