تفسيراحسن‌الحديث - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ١٥٠ - نکتهها

٥٤- کَدَأْبِ آلِ فِرْعَوْنَ وَ الَّذِینَ مِنْ قَبْلِهِمْ کَذَّبُوا بِآیاتِ رَبِّهِمْ فَأَهْلَکْناهُمْ بِذُنُوبِهِمْ وَ أَغْرَقْنا آلَ فِرْعَوْنَ وَ کُلٌّ کانُوا ظالِمِینَ.
لفظ «کدأب» اشاره به تغییر نعمت است، یعنی: تغییر نعمت کفّار قریش در اثر از بین رفتن لیاقت، مانند جریان قوم فرعون است که صلاحیت نعمت را از دست داده و تار و مار شدند، از آیه شریفه معلوم می‌شود که تکذیب آیات خدا و گناهان و ظلمشان سبب از بین رفتن لیاقت نعمت بوده است.

نکته‌ها

شیاطین و مصور شدن آنها:
درباره جن و شیاطین در قاموس قرآن (ج ن ن) به طور تفصیل سخن گفته‌ایم و در ذیل آیه ١٢ همین سوره در نکته‌ها درباره مصور و دیده شدن ملائکه توضیح داده شد اینک در زمینه آیه وَ إِذْ زَیَّنَ لَهُمُ الشَّیْطانُ أَعْمالَهُمْ ... می‌گوئیم: از آیات و روایات معلوم می‌شود که جن می‌تواند مثلا به صورت انسان در آید و انسان آن را نشناسد، اولا در این آیه که گذشت ظهور آیه و صریح روایات آنست که: شیطان به صورت سراقة بن مالک درآمد و مردم را تشویق به جنگ کرد، در آیه وَ مِنَ الْجِنِّ مَنْ یَعْمَلُ بَیْنَ یَدَیْهِ بِإِذْنِ رَبِّهِ ... یَعْمَلُونَ لَهُ ما یَشاءُ مِنْ مَحارِیبَ وَ تَماثِیلَ ...
سبأ/ ١٢- ١٣ صریح است که جن برای سلیمان کار می‌کردند و ساختمان می‌ساختند قهرا به صورت انسان درآمده کار می‌کردند، ایضا در آیه وَ الشَّیاطِینَ کُلَّ بَنَّاءٍ وَ غَوَّاصٍ ص/ ٣٧ بنائی و غواصی در صورتی است که مثل انسان و به صورت انسان باشند، در سوره نمل آیه ١٧ تا ٣٩ که لشکرکشی سلیمان به مملکت سبأ نقل شده در آنجا هست که عدّه‌ای از جن جزء لشکریان سلیمان بودند و یکی از عفریتهای جنّ به سلیمان گفت: می‌توانم پیش از آنکه از جای خود برخیزی