تفسيراحسنالحديث - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ٣٦ - شرحها
ظهورهم: ظهر (بفتح ظاء) پشت. جمع آن ظهور است «ظهورهم»: پشتهای آنها.
شرحها
در تعقیب جریان موسی و بنی اسرائیل در این آیات آمده: آنها تا قیامت زیر
دست بوده و در زیر فشار دیگران خواهند بود، این ظاهرا به جهت آنست که علت
بدبختی که عصیان است پیوسته در آنها خواهد بود، چنان که آیات بعدی درباره
اختلاف آنها نشان میدهد. بعد در مقام قضاوت عادلانه فرموده که قسمتی از
آنها نیکوکارانند و خدا به طور گوناگون امتحانشان کرد تا به سوی خدا
برگردند، آن گاه فرموده: نسلهای آینده نیز مانند پدرانشان میثاق خدا را
نادیده گرفتند با آنکه میدانستند و نیز فرموده: از اسلاف آنها نیز گروهی
پاکانند و در آخر به مناسبت پیمان بنی اسرائیل به پیمان همگانی خدایی اشاره
شده که بطور طبیعی از همه انسانها از اول خلقت گرفته شده و انسانها طوری
آفریده شدهاند که اقرار به وجود خدا و بندگی او در نهاد آنها از همان
زمانی که در پشت پدران بودند گذاشته شده است.
١٦٧- وَ إِذْ تَأَذَّنَ رَبُّکَ لَیَبْعَثَنَّ عَلَیْهِمْ إِلی یَوْمِ الْقِیامَةِ مَنْ یَسُومُهُمْ سُوءَ الْعَذابِ.
منظور
از «علیهم» یهود و مراد از «یبعثن» مسلط کردن است، این آیه نشان میدهد که
تا قیامت آنها زیر دست و در زیر فشار دیگران خواهند بود و این بواسطه آنست
که علت این بلا پیوسته در آنها خواهد بود، چنان که آیات بعدی نشان میدهد
که علل بدبختی پدران در اختلافشان نیز هست و اصولا آیات بعدی در بیان
استمرار این علل است که آنها نیز مثل اسلافشان میثاق خدا را شکستند.