تفسيراحسن‌الحديث - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ٢٤٢ - شرحها

شرحها

این آیات مقداری از ماجرای جنگ تبوک را بیان می‌کند و مقداری از جبهه‌گیری منافقان را در آن بیان می‌دارد.
٤١- انْفِرُوا خِفافاً وَ ثِقالًا وَ جاهِدُوا بِأَمْوالِکُمْ وَ أَنْفُسِکُمْ فِی سَبِیلِ اللَّهِ ذلِکُمْ خَیْرٌ لَکُمْ إِنْ کُنْتُمْ تَعْلَمُونَ.
منظور از خفاف و ثقال وجود موانع و عدم آنهاست یعنی از جنگ رفتن عذر نیاورید اگر موانع هم داشته باشید از قبیل گرفتاری خانوادگی و مانند آن، آنها را رفع کنید، این موانع غیر از عذرهای شرعی است نظیر مرض، لنگی و مانند آن، جلو آمدن «اموالکم» به نظرم برای آن است که باید اول با اموال، تجهیزات جنگ را فراهم آورد تا نوبت به «انفسکم» برسد، اینگونه جهاد موجب پیروزی است و خیر است.
٤٢- لَوْ کانَ عَرَضاً قَرِیباً وَ سَفَراً قاصِداً لَاتَّبَعُوکَ وَ لکِنْ بَعُدَتْ عَلَیْهِمُ الشُّقَّةُ.
آیه درباره امتناع منافقان از شرکت در جنگ تبوک است یعنی اگر در این بیرون شدن مال و غنیمت نزدیک بود و سفر، سفر آسان بود حتما از فرمان تو اطاعت کرده و در جنگ شرکت می‌کردند ولی مسافت بعید و توأم با مشقت بود که (از منافقان ساخته نیست) و در مقام عذر غیر موجه می‌گویند:
وَ سَیَحْلِفُونَ بِاللَّهِ لَوِ اسْتَطَعْنا لَخَرَجْنا مَعَکُمْ یُهْلِکُونَ أَنْفُسَهُمْ وَ اللَّهُ یَعْلَمُ إِنَّهُمْ لَکاذِبُونَ.