نسبت به مسائل عرفانى جهل و نادانى آنان است، زيرا جناب حقّ متعال والاتر از آن است كه هر كسى بدان راه يابد، بلكه همواره افراد محدود يكى بعد از ديگرى به اين كمال دست مى‌يابند و اين نوع كمال براى هر كسى ميسّر نيست.

در «نمط دهم» از اسرار آيات و كرامات مشايخ اهل عرفان سخن مى‌گويد، و اسباب خوارق عادات را بيان مى‌كند. او معتقد است همه اين امور بر طبق مجارى طبيعى بوده، انكار آنها نارواست.

سخن او در اين نمط متوجّه مسائل زير است:

اوّل؛ آنكه اگر بشنوى عارفى از خوراك اندك خود هم براى مدّتى طولانى خوددارى كرده و چيزى نخورده، آن را تصديق كن.

دوّم؛ آنكه اگر شنيدى عارفى از عهده كار شاقّى برآمده كه از ديگران ساخته نيست، آن را انكار مكن.

سوّم؛ آنكه اگر با خبر شدى كه عارفى از غيب خبر مى‌دهد، و بشارت يا انذارى از پيش داده و راست در آمده، باور كردن آن بر تو دشوار نيايد.

چهارم؛ آنكه اگر شنيدى عارفى در عناصر عالم تصرّف نموده و خوارق عاداتى از او سر زده، تكذيب مكن.

او براى اثبات مطلب اوّل سه فصل، و براى مطلب دوّم يك فصل؛ و براى مطلب سوّم كه در نزد او از همه شريفتر بوده شانزده فصل، و براى مطلب چهارم پنج فصل، منعقد كرده است. او در اين فصول با تكيه به مجارى و قوانين عادى، و تحليل عوامل طبيعى و نفسانى، و با ذكر اشباه و نظائر و شواهد، افعال و احوال عرفا را ممكن و طبيعى جلوه داده و از آنها رفع استبعاد كرده است.

على رغم آنكه اساس تفكر و فلسفه ابن سينا «مشّائى» است، و شرح احوال و زندگى او- كه بخش درازى از عمر خود را صرف تصدّى مناصب دولتى كرده و از زندگى همراه با شهرت و مكنت و رفاه گريزان نبوده است- بيانگر آن است كه او از طبقه سالكان و صوفيان- به معناى اصطلاحى آن- نبوده است، امّا بدون شكّ اين سخنان او، با توجّه به مقام رفيع علمى و شهرت عظيم او در طبّ و فلسفه، تأثير زيادى در ترويج و تبليغ عرفان داشته و ادّعاى متصوّفه را در مظانّ قبول و پذيرش قرار مى‌داده است.