احكام عمومى عقود و قراردادها

پيشگفتار

مقدّمه

فصل اول احكام عمومى درآمدها

1- احكام عمومى بدست آوردن روزى

2- امور پسنديده در عرصه كسب روزى

3- امور ناپسند و مكروه در عرصه كسب روزى

4- حلال و حرام در عرصه فعّاليّتهاى اقتصادى

5- رضايت طرفين؛ مبناى دادوستد

فصل دوم قواعد عمومى قراردادها

پيش درآمد

1- شرايط صيغه عقد در قراردادها

2- حدود قرارداد (حرمت ربا- برجستهترين نمونه)

3- اهليّت طرفهاى قرارداد

4- مورد قرارداد

يا شرايط عوض و معَّوض

5- معاملات فضولى

فصل سوم درآمد زاييهاى حرام

1- احكام عمومى

2- معامله بر چيزهاى نجس

3- غِشّ و تَدْليس

4- قمار و شرطبندى

5- غنا و موسيقى

6- فروش اسلحه به دشمن

7- كار اقتصادى بوسيله ديگر محرّمات

فصل چهارم پيوستها

1- احتكار

2- خيارات يا حقّ فسخ معامله

3- اقاله

احكام عمومى عقود و قراردادها - مدرسى، سيد محمد تقى - الصفحة ١٤٧ - ٣- غِشّ و تَدْليس

٣- غِشّ و تَدْليس‌ [١]

قرآن كريم:

خداوند متعال مى‌فرمايد:

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَاتَأْكُلُوا أَمْوَالَكُم بَيْنَكُم بِالْبَاطِلِ... [٢].

«اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد! اموال يكديگر را به باطل (و از طرق نامشروع) نخوريد؛...»

حديث شريف:

١- امام جعفر صادق عليه السلام از رسول خدا صلى الله عليه و آله روايت مى‌كند كه ايشان به مردى كه خرما مى‌فروخت فرمود:

[١] - غِشّ در اصطلاح فقهى به معناى تقلّب در كالاى مورد معامله است و تدليس نيز با اندك تفاوتى به همين مفهوم است (با اين تفاوت كه بيشتر در يك مورد خاصّ يعنى نيرنگ در آرايش زن براى ازدواج بكار مى‌رود.) امّا از آنجا كه نه غشّ و نه تدليس معادل دقيق و مناسبى در فارسى ندارد لذا در ترجمه از همان الفاظ عربى استفاده شده است- مترجم.

[٢] - سوره نساء، آيه ٢٩.