احكام عمومى عقود و قراردادها - مدرسى، سيد محمد تقى - الصفحة ١١٤ - ٣- اهليّت طرفهاى قرارداد
٣- امام باقر عليه السلام مىفرمايد:
«... الجارية إذا تزوّجت وَدُخِلَ بها ولها تسع سنين، ذهب عنها اليتم، ودُفِعَ إليها مالها، وجاز أمرها في الشراء والبيع،... والغلام لا يجوز أمره في الشراء والبيع، ولا يخرج من اليتم حتّى يبلغ خمس عشرة سنة، أو يحتلم، أو يشعر، أو ينبت قبل ذلك» [١].
«... هرگاه دختر ازدواج كند و به او دخول شود در حاليكه نه سال داشته باشد، از يتيمى خارج مىشود (يعنى به حد بلوغ شرعى مىرسد)، و بايد مالش به او پرداخت شود، همچنين مىتواند به خريد و فروش بپردازد...
و پسر نمىتواند به خريد و فروش بپردازد، و از يتيمى نيز خارج نمىشود تا اينكه به سنّ پانزده سالگى برسد يا پيش از آن محتلم شود و يا مو بر بدنش برويد.»
احكام:
فراهم آمدن برخى شرايط در هريك از طرفهاى قرارداد در تمام معاملات و قراردادها، الزامى مىباشد. آن شرايط عبارتاند از:
١- بلوغ
شرط بلوغ طرفهاى قرارداد، شرطى است كه فقها براى تمام گونههاى معامله و قرارداد ذكر كردهاند. البتّه هر چند افراد نابالغ در تصرّف در اموال خود آزاد نيستند، ولى از سويى نيز دليلى بر اينكه تصرّف ايشان در اموال خود كاملًا باطل و بى ارزش است وجود ندارد. بلكه اگر اين
[١] - وسائل الشّيعة، ج ١٢، باب ١٤ از ابواب البيع و شروطه، ص ٢٦٨، ح ١.