احكام عمومى عقود و قراردادها - مدرسى، سيد محمد تقى - الصفحة ١٠٣ - ٢- حدود قرارداد (حرمت ربا- برجستهترين نمونه)
دهيد، (و در صورتى كه براستى قدرت پرداخت را ندارد،) براى خدا به او ببخشيد بهتر است، اگر (منافع اين كار را) بدانيد* و از روزى بپرهيزيد (و بترسيد) كه در آن روز شما را به سوى خدا باز مىگردانند، سپس به هركس، آنچه انجام داده، به طور كامل بازپس داده مىشود، و به آنها ستم نخواهد شد. (چون هرچه مىبينند، نتايج اعمال خودشان است.)»
رهيافت:
در واقع خداوند عقد قراردادها را مشروعيّت بخشيد و حدود و قواعدى براى آنها قرارداد تا ابزارى براى برپايى عدل و انصاف و جلوگيرى از ظلم در جامعه باشند. مهمترينِ اين قواعد قاعده حرمت ربا مىباشد. در واقع خداوند آشكارا مردم را از ربا خوارى نهى كرده است.
چه، ربا خوارى موجب چند برابر شدن به ناحقّ ثروتها و دست به دست گشتن ثروتها ميان توانگران مىشود.
خداوند اضافه بر تحريم قراردادهاى ربوى، قراردادهاى ديگرى چون معاملات مبتنى بر فريبكارى و زيان رسانى به ديگران و ديگر معاملاتى از اين دست را نيز حرام گردانيده است، چرا كه اينگونه معاملات با مفهوم برپايى عدل و انصاف كه در واقع اساسىترين خواسته قراردادها مىباشد، سازگارى ندارند. به خواست خدا در جاى خود وارد جزئيّات احكام اين معاملات خواهيم شد.
در اينجا به برداشت حقايقى چند از آيات ياد شده مىپردازيم:
١- در آيات يادشده پس از سخن از انفاق بىدرنگ بحث رباخوارى