احكام عمومى عقود و قراردادها - مدرسى، سيد محمد تقى - الصفحة ٨٠ - ٥- رضايت طرفين؛ مبناى دادوستد
قراردادى منعقد نخواهد شد. (به عنوان نمونه: اگر يكى از دوطرف، پاى قرارداد را با اراده و تمايل آگاهانه امضا كند ولى طرف ديگر بخاطر ترديدى كه در جزئيات آن دارد از قبول امتناع ورزد و نياز به مشورت بيشترى را در خود احساس كند، قراردادى واقع نخواهد شد و ايجاب طرف اوّل كأن لم يكن تلقّى خواهد شد.)
١٠- اگر محور قرارداد نزد دوطرف يكسان نباشد، به عنوان نمونه اگر يكى از طرفين فروش را مدّنظر قرار داشته باشد و ديگرى بخشش كالاى مورد نظر را، و يا اگر يكى آهنگ فروش خانهاى كرده باشد و ديگرى آهنگ خريد يك اتومبيل را، عقدى واقع نخواهد شد. از اينگونه ناهمسويىها در محور قرارداد، به اشتباه در قرارداد تعبير شده كه خود سه گونه است:
الف- اشتباهاتى كه همچون دو مثال بالا موجب از ميان رفتن اصل تراضى مىشوند، كه در صورت رخ نمود آنها عقدى واقع نخواهد شد.
يكى از مصاديق آن ازدواج با زنى كه بعداً معلوم شود شوهر داراست، كه دراين صورت عقد ازدواجى واقع نخواهدشد.
ب- اشتباهاتى كه به نسبتى معيّن در آن توافق دو اراده وجود دارد، كه در صورت رخ نمود اينگونه اشتباهات، عقد قرارداد به اجازه بعدى دوطرف موكول مىشود. به عنوان نمونه: اگر كسى اتومبيلى را به اين اعتبار كه مثلًا فلان مدل است خريدارى كند ولى سپس آشكار شود كه اتومبيل از آن مدل مورد نظر نبوده، فرد زيان ديده مىتواند قرارداد را فسخ و يا ابقا كند، چه دراين گونه اشتباهات، معيار مبنايى نبودنِ خلل بوجود