احكام عمومى عقود و قراردادها - مدرسى، سيد محمد تقى - الصفحة ١٩٠ - ٢- خيارات يا حقّ فسخ معامله
و به طور كامل عدم رضايت خود را از آن بيان كنند.
احكام:
همانگونه كه اشاره كرديم خيار يعنى حقّ فسخ قرارداد براى هر دو طرف معامله يا يكى از آنها و يا شخص سومى غير از آنها. مواردى كه اين حقّ در آن ثابت مىشود بسيار است كه مهمترين آنها را بيان مىكنيم:
اوّل- خيار مجلس؛ (كه مخصوص خريد و فروش است) مادامى كه دوطرف معامله جايگاه خريد و فروش را ترك نكردهاند، هركدام از آنها حقّ فسخ معامله را دارند. امّا اگر محل را ترك كردند اين حق ساقط شده و فروش لازم و قطعى است.
و اگر جدايى طرفين اضطرارى و بر خلاف خواسته آنها باشد، مانند اينكه معامله را در حالى كه در دو قايق كنار هم هستند منعقد كنند سپس باد شديدى آنها را از هم جدا كند، و يا وقتى از طريق تلفن يا اينترنت باهم معامله مىكنند ناگهان تماس قطع شود، بنابر اظهر تا زمانى كه دوباره دو قايقنشين يكديگر را ملاقات كرده و بعد با خواست خود از هم جدا شوند، و يا تماس تلفنى دوباره برقرار شده و مكالمه تمام شود، حقّ خيار باقى است.
دوّم- خيار حيوان؛ (كه بازهم مخصوص خريد و فروش است) اگر كسى حيوان زندهاى را بخرد تا سه روز از زمان انعقاد قرارداد حقّ فسخ معامله را دارد و در اينجا مسائلى وجود دارد:
١- در خريد و فروش حيوان، حقّ خيار فقط مخصوص مشترى است.