يس اسماى حسناى الهى - مدرسى، سيد محمد تقى - الصفحة ١١ - يك بام و دو هوا!
از قرآن بهره بگيرد. حالا ممكن است اين برداشت من نسبت به تفسيرهاى ديگر فراتر يا فروتر باشد.
يك بام و دو هوا!
روزى شخصى خدمت امام صادق عليه السلام آمد و پرسيد:.
«معناى آيهى شريفهى «ثُمَّ لْيَقْضُوا تَفَثَهُمْ» [١] چيست؟».
حضرت فرمودند: «ناخنتان را بگيريد! شاربتان را كوتاه كنيد و خودتان را پاك سازيد!»
گفت: «يابن رسول اللَّه! ذريح محاربى معناى اين آيه را به گونهى ديگرى از شما نقل كرد.»
حضرت فرمودند: «چه نقل كرد؟»
گفت: «او از شما نقل كرد كه گويا در تفسير اين آيه از ديدن و ملاقات امام زمان ياد كرده بوديد.»
حضرت گفتند: اگر به ذريح چيزى گفتيم، چون او انسان ديگرى است و قابليّتهاى ديگرى دارد و ظرفيّت او مناسب آن معناست. [٢]
از اين داستان نتيجه مىگيريم كه سطح معلومات و قابليّت افراد متفاوت است و فهم آيات قرآن بنابر ظرفيّت هر كس فرق مىكند. تفسير و فهم قرآن منحصر در بيان و گفتار مفسّرين نيست. ممكن است تفسيرى كه بنده نوشتهام، براى شخصى مفهوم باشد و براى ديگرى مفهوم نباشد. مقصود ما اين نيست كه از تفسيرها استفاده نشود؛ ما مىگوييم: اينطور نيست كه مفاهيم قرآن منحصر در تفسير پيشنهادى فلان مفسّر باشد.
حتّى اگر فهم يك مفسّر، بيشتر از درك من باشد، كلام و ادراك او براى من
[١] -/ كلّ آيه از اين قرار است: (ثُمَّ لْيَقْضُوا تَفَثَهُمْ وَلْيُوفُوا نُذُورَهُمْوَلْيَطَّوَّفُوا بِالْبَيْتِالْعَتِيقِ» حج: ٢٩.
[٢] -/ الكافى، ج ٤، ص ٥٤٩ (باب اتباع الحج بالزيارة، ح ٤).