المباحث الاصولية - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٤٥ - مبحث اجتماع امر و نهى

بحث سوّم مبحث اجتماع امر و نهى‌

قبل از اينكه وارد اين بحث شويم ذكر چند مقدّمه را لازم ديدم:

مقدّمه اوّل [تبيين موضوع و محلّ بحث‌]

موضوع و محلّ بحث شيئ واحدى است كه داراى دو اعتبار بوده كه بيكى از آندو نهى و باعتبار ديگر مورد امر واقع شود.

مقدّمه دوّم [مقصود از «واحد»]

مقصود از « واحد » امر وحدانى است كه، داراى دو جهت بوده كه بملاحظه يكى مناط امر يعنى، محبوبيّت در آن وجود داشته و باعتبار ديگرى مناط نهى كه مبغوضيّت باشد در آن يافت ميشود، مانند: مثال معروف، يعنى:

نماز در دار غصبى كه بلحاظ انطباق عنوان صلوة محبوب و بمناط تحقّق داشتن عنوان غصب بر آن مبغوض مى‌باشد.

مقدّمه سوّم [ايجاب و تحريم از دليل لفظى است يا از دليل غير لفظى‌]

در اين بحث فرقى نيست بين اينكه ايجاب و تحريم از دليل لفظى استفاده شده يا از دليل غير لفظى، همچون اجماع و دليل عقل فهميده شوند.

مقدّمه چهارم [تمام اقسام ايجاب و تحريم در اين بحث داخلند]

تمام اقسام ايجاب و تحريم در اين بحث داخلند، اعم از اينكه واجب عينى يا تعيينى و يا كفائى بوده، مقدّمى يا ذاتى و نفسى و يا غير آن باشد، زيرا ملاك و مناط بحث كه اجتماع محبوبيّت و مبغوضيّت باشد در تمام اينها وجود