اساس الصرف، مشتمل بر امهات مسائل علم صرف - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٨٧ - تقسيم فعل
إذا احتشم المؤمن اخاه فقد فارقه.
( هرگاه مؤمن برادر دينى خود را بخشم درآورد پس از او جدا شده است.
شاهد در احتشم و فارقه است كه هردو فعل ماضى هستند.
فعل مضارع: آنستكه دلالت كند بر وقوع كارى در زمان حال يا آينده و بآن فعل مستقبل هم ميگويند مانند آنچه در فرمايش حضرت امير المؤمنين عليه السلام آمده است:
يغلب المقدار على التّقدير حتّى تكون الآفة فى التّدبير.
( قضا و قدر خداوند غالب ميشود بر سنجش و اندازهگيرى بنحويكه در عاقبت بينى تباهى و فساد بهم ميرسد. شاهد در يغلب است كه فعل مضارع است.
فعل امر: آنستكه دلالت كند بر طلب ايجاد چيزى در زمان حال فقط مانند آنچه در فرمايش حضرت مولاى متّقيان امير المؤمنين عليه السلام آمده است:
ايّها النّاس، اتّقوا اللّه الّذي ان قلتم سمع و ان اضمرتم علم و بادروا الموت الّذى ان هربتم منه ادرككم و ان اقمتم اخذكم و ان نسيتموه ذكركم.
( اى مردم بپرهيزيد از مخالفت خداونديكه ميشنود گفتار شما را و ميداند رازهاى نهان شما را و پيشى گيريد بر مرگى كه اگر از آن فرار كنيد درمىيابد شما را و اگر بايستيد ميگيرد شما را و اگر فراموشش كنيد بياد شما ميآورد.
شاهد در اتّقوا و بادروا است كه هردو فعل امر هستند.