اساس الصرف، مشتمل بر امهات مسائل علم صرف - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٧١ - قواعد اسم منسوب

قواعد اسم منسوب‌

براى اسم منسوب قواعد و ضوابطى است كه ما باهمّ آنها اشاره ميكنيم.

١- اسمائيكه در آخر آنها تاء تأنيث باشد چه در اعلام مانند: فاطمة و مكّة و چه در غير اعلام نظير: غرفه و حمره در موقع الحاق ياء نسبت تاء حذف ميشود.

پس در امثله مذكور اگر موصوف‌ها مذكّر باشند فاطمىّ، مكيّ، غرفيّ، احمريّ ميگوئيم.

و اگر مؤنّث باشند فاطميّه، مكّية، غرفيّه، احمريّه گفته ميشوند.

و نيز كلماتى كه در آخر آنها الف و تاء باشد در موقع نسبت حذف ميگردد همچون مسلمات و عرفات و حسنات كه مسلميّه و عرفيّه و حسنيّه ميشوند.

٢- كلماتيكه در آخر آنها ياء مشدّده زائد باشد موقع نسبت حذف ميشود چه ياء علامت وحدت (مفرد) باشد مانند ياء رومىّ و چه براى مبالغه نظير احمرىّ و چه غير اينها باشد مثل كرسىّ كه سابقا شرح آنها گذشت پس در اسم منسوب امثله فوق رومىّ، احمرىّ و كرسىّ ميگوئيم.

و امّا كلماتى كه آخر آنها ياء مشدّده زائده نباشد بلكه يا باء غير مشدّد است و يا اگر مشدّد باشد زائده نيست تفصيل و شرح آن چنين است:

اوّل- آنكه كلمه لام الفعلش حذف شده و دو حرفى بوده باشد مانند لفظ فى كه اسم براى شخصى قرار داده باشيم و در اصل فم بوده است.

حكم اينكلمات در موقع نسبت اينستكه حرف محذوف برميگردد مثلا در مثال گذشته اسم منسوبش فمىّ ميشود.

دوّم- آنكه كلمه دو حرفى بوده و لام الفعل نداشته باشد تا حذف‌