اساس الصرف، مشتمل بر امهات مسائل علم صرف - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٦ - اوزان مصادر ثلاثى

و از غير ثلاثى آنكه بيشتر از سه حرف باشد مانند: إكرام « نيكى كردن» و هركدام داراى اوزانى هستند.

اوزان مصادر ثلاثى‌

اوزان مصادر ثلاثى بر دو قسم است: قياسى و غير قياسى.

اوزان قياسى مصادر ثلاثى بقرارزير مى‌باشد:

١- فعل: هرفعل ثلاثى متعدّى كه عين الفعل آن مفتوح يا مكسور باشد بر اين وزن ميآيد مانند: ضرب و فهم كه مصدرشان ضرب و فهم است.

٢- فعل مصدر است براى فعل صحيح ثلاثى مانند: فرح « شاد شد» كه مصدرش فرح است و فعل معتل اللّام ثلاثى مانند: جوى « عشق ورزيد» كه مصدر جوىّ مى‌باشد و فعل ثلاثى كه مضاعف باشد مانند: شلّ « خشك شود» كه مصدرش شلل است.

٣- فعاله: مصدر است براى هرفعل ثلاثى كه دلالت بر حرفه و شغل نمايد مانند: صاغ « ريخت » كه مصدرش صياغه ميشود.

٤- فعال: مصدر است براى افعا ثلاثى كه دلالت بر هيجان و فرار كنند مانند: نكح « ازدواج نمود» و فرّ « فرار نمود» كه نكاح و فرار است.

٥- فعال: غالبا مصدر است براى افعاليكه بر صوت دلالت كنند مانند صرخ « فرياد زد» كه مصدر صراخ است.

٦- فعله: غالبا مصدر است براى افعاليكه بر رنگ دلالت كنند مانند حمر « سرخ شد» كه مصدرش حمره ميشود.

٧- فعاله: غالبا مصدر است براى افعاليكه عين الفعل آنها مضموم باشد مانند: كرم « باسخاوت شد» كه مصدرش كرامه مى‌باشد.