در رسالة فى الصحابة ابن مقفع (ص ١٢٣ رسائل البلغاء) از خواص و عوام بحث شده و در الادب الكبير او (ص ٧٠) آمده است «فعليك بالتماس رضى الاخيار منهم و ذوى العقل» (نيز تذكره حمدونية ٢٦ پ).

در نامه طاهر پوشنكى به پسرش عبد اللّه نيز آمده است «و الزم لرضاء العامة» (مقدمه ابن خلدون ٣٠٨) در همين فرمان (ص ١٠١) باز به عبارت «ذوى الاحساب و اهل البيوتات» بر ميخوريم.

در نهاية الارب فى تاريخ العجم و العرب و نامه تنسر (ص ٤٦) و سنى ملوك الارض و الانبياء حمزة اصفهانى (ص ٣٩) از رسيدن فرومايگان به پايگاه بزرگان ياد شده است (گريناشى ص ١٨).

در السياسات ارسطو (ص ١٩٥) نيز در ترجمه عربى آن از لطفى سيد (٣٢١) و ترجمه فرانسوى تريكو (١: ٢٧٩) از مردم و فريبكاران و گمراه كنندگان گفتگو شده است (نيز ص ٢٦٠ و ٣٣ السياسات).

در تاريخ هردوتوس (كتاب سوم ثاليا، ص ٢١٨ ترجمه وحيد مازندرانى) و در جمهورى افلاطون (بند ٥٥٥ تا ٥٥٩) چنين سخنى مى‌بينم.

از سنجش اين سخنان كه با هم ناسازگار مى‌نمايد گويا بتوان چنين گفت كه دستگاه فرمان‌روايى بايستى نياز همه مردم را برآورد و آنچه آنان ميخواهند و رواست بدانها بدهد و بيجا گروهى را بر گروهى ديگر برترى ننهد و هماره در پى راهنمايى آنان باشد تا راه كج در پيش نگيرند و از راه درست سرنپيچنيد پس راهنمايى مردم و راه و رسم زندگانى بآنان آموختن بايستنى‌ترين كاريست براى دستگاه فرمان‌روايى.

*** در پايان آنچه كه دانشمندان ارجمند درباره چاپ نخستين اين دفتر به نگارش درآوردند مياورم:

١- آقاى دكتر مهدى محقق در راهنماى كتاب (٣: ٧٢٦- ٧٣٠).

اخلاق محتشمى‌

تأليف خواجه نصير الدين طوسى و سه رساله ديگر او با ديباچه و تصحيح محمد تقى دانش پژوه- تيرماه ١٣٣٩

كتاب فوق يكى از انتشارات مؤسسه وعظ و تبليغ اسلامى وابسته به دانشكده علوم معقول و منقول است. جاى بسى خوشوقتى است كه اين مؤسسه نوزاد در مدت كمى پيشرفت فراوانى كرده و اساتيد و شيوخى كه عهده‌دار تدريس در اين مؤسسه مى‌باشند آثار و تأليفات گرانبهايى از خود منتشر ساخته‌اند.