ترجمه تفسیر المیزان - علامه طباطبایی - الصفحة ١٥٥ - بحث روايتى(رواياتى در ذيل آيات گذشته مربوط به قيام قيامت و احوال دوزخيان و بهشتيان و )
مؤلف: اين معنا در الدر المنثور از ابو هريره از رسول خدا ٦، و نيز از قتاده از آن جناب به طور مرسل- بدون ذكر سند- روايت شده است[١].
و در تفسير قمى در ذيل آيه(وَ نُفِخَ فِي الصُّورِ فَإِذا هُمْ مِنَ الْأَجْداثِ إِلى رَبِّهِمْ يَنْسِلُونَ) از امام (ع) روايت آورده كه فرمود: من الاجداث يعنى از قبرها. و در روايت ابى الجارود است كه از امام باقر (ع) در ذيل جمله(يا وَيْلَنا مَنْ بَعَثَنا مِنْ مَرْقَدِنا) فرمود: ملائكه در پاسخشان مىگويند: اين همان وعدهاى است كه رحمان مىداد، و فرستادگان خدا راست مىگفتند[٢].
و در كافى به سندى كه به ابى بصير رسانده از امام صادق (ع) روايت كرده كه فرمود: ابو ذر- كه خدا رحمتش كند- در خطبهاش مىفرمود: بين مرگ و قيامت بيش از خوابى كه بكنى و سپس بيدار شوى فاصله نيست[٣].
و در تفسير قمى در ذيل جمله(إِنَّ أَصْحابَ الْجَنَّةِ الْيَوْمَ فِي شُغُلٍ فاكِهُونَ) گفته: يعنى با زنان ملاعبه و بازى مىكنند[٤].
و نيز در همان كتاب در روايت ابى الجارود است كه امام باقر (ع) در تفسير جمله(فِي ظِلالٍ عَلَى الْأَرائِكِ مُتَّكِؤُنَ) فرموده: كلمه ارائك تختهايى است كه روى آن حجلهها باشد[٥].
باز در همان كتاب در تفسير جمله(سَلامٌ قَوْلًا مِنْ رَبٍّ رَحِيمٍ) فرموده: سلام از ناحيه خدا به معناى امان است، و در ذيل جمله (وَ امْتازُوا الْيَوْمَ أَيُّهَا الْمُجْرِمُونَ) فرموده: چون خدا خلق را در روز قيامت جمع كند، همه برپا خواهند ماند به حدى كه عرق ايشان را فرا مىگيرد، پس ندا مىكنند: پروردگارا به حساب ما رسيدگى كن هر چند كه جهنمى باشيم، تكليفمان را معلوم كن، تا اگر دوزخى هستيم به دوزخ برويم.
آن گاه فرمود: خداى تعالى بادهايى مىفرستد تا در بين آنان بوزد، و مناديى ندا مىكند: اى مجرمين امروز از بهشتيان جدا شويد. پس از يكديگر جدا مىشوند، مجرمين در آتش مىافتند، و كسى كه در قلبش ايمان باشد به سوى بهشت مىرود[٦].
[١] الدر المنثور، ج ٥، ص ٢٦٥.
[٢] تفسير قمى، ج ٢، ص ٢١٦.
[٣] اصول كافى، ج ٢، ص ١٣٤، ح ١٨.
[٤] ( ٤ و ٥ و ٦) تفسير قمى، ج ٢، ص ٢١٦.
[٥] ( ٤ و ٥ و ٦) تفسير قمى، ج ٢، ص ٢١٦.
[٦] ( ٤ و ٥ و ٦) تفسير قمى، ج ٢، ص ٢١٦.