ترجمه تفسیر المیزان - علامه طباطبایی - الصفحة ١٨٢ - توضيح اينكه سوگند به صافات، زاجرات و تاليات، متضمن استدلال براى إن إلهكم لواحد است

مى‌كند كه گفتند:(وَ ما نَتَنَزَّلُ إِلَّا بِأَمْرِ رَبِّكَ)[١] پس معلوم مى‌شود متصدى آوردن وحى يك نفر نيست، و نيز گفتند:(وَ إِنَّا لَنَحْنُ الصَّافُّونَ وَ إِنَّا لَنَحْنُ الْمُسَبِّحُونَ)[٢].

و اينكه يك جا وحى را تنها به جبرئيل نسبت مى‌دهد و در مواردى ديگر به جماعاتى از ملائكه، منافات ندارد و نظير اين است كه: يك جا قبض ارواح را به خصوص ملك الموت نسبت مى‌دهد و مى‌فرمايد:(قُلْ يَتَوَفَّاكُمْ مَلَكُ الْمَوْتِ الَّذِي وُكِّلَ بِكُمْ)[٣] و در جايى ديگر به فرشتگانى فرستاده از ناحيه خودش نسبت مى‌دهد و مى‌فرمايد:(حَتَّى إِذا جاءَ أَحَدَكُمُ الْمَوْتُ تَوَفَّتْهُ رُسُلُنا)[٤] و اين بدان جهت است كه اينان اعوان ملك الموت و ملك الموت رئيس ايشان است.

سؤال ديگرى كه ممكن است براى خواننده پيش بيايد، اين است كه: چرا كلمات مخصوص به زنان را در باره ملائكه استعمال كرده و فرموده: صافات و زاجرات و تاليات و نفرموده: صافون و زاجرون و تالون و شايد همين تعبير دليل باشد بر اينكه مراد از اين سه كلمه، ملائكه نباشند.

در جواب مى‌گوييم: اين تعبير ضررى به احتمال ما نمى‌زند، براى اينكه: وقتى سخن از جماعتى به ميان آيد، جايز است كه لفظ مؤنث را در باره آنان استعمال كرد، چون كلمه جماعت مؤنث است و صافات و زاجرات و تاليات به اعتبار لفظ جماعت، مؤنث آمده، و مؤنث لفظى است.

از اول قرآن تا اينجا هيچ سوره‌اى با سوگند آغاز نشده بود و سوره صافات اولين سوره‌اى است كه با سوگند آغاز مى‌شود و خداى سبحان در كلام مجيدش به بسيارى از مخلوقات خود سوگند ياد كرده، از قبيل آسمان، زمين، خورشيد، ماه، ستاره، شب، روز، ملائكه، مردم، شهرها، و ميوه‌ها، و اين نيست مگر به خاطر شرافتى كه در آنها هست و آن شرافت اين است كه: مخلوق خدايند و خدا قيوم آنها است كه خود منبع و سرچشمه همه شرافت‌ها و ارزشها است.

[توضيح اينكه سوگند به صافات، زاجرات و تاليات، متضمن استدلال براى (إِنَّ إِلهَكُمْ لَواحِدٌ) است‌]

(إِنَّ إِلهَكُمْ لَواحِدٌ) خطاب در اين جمله به عموم مردم است. و سوگندهاى مزبور به خاطر همين جمله‌

[١] ما( به وحى) نازل نمى‌شويم مگر به امر پروردگارت. سوره مريم، آيه ٦٤.

[٢] ماييم كه همواره در صفيم، و ماييم كه هميشه مشغول تسبيح هستيم. سوره صافات، آيه ١٦٦ و ١٦٥.

[٣] بگو شما را ملك الموت قبض روح مى‌كند، كه موكل بر شما است. سوره سجده، آيه ١١.

[٤] تا آنكه مرگ يكى از شما برسد، و فرستادگان ما روح او را قبض كنند. سوره انعام، آيه ٦١.