ترجمه تفسیر المیزان - علامه طباطبایی - الصفحة ٣٨٣ - بحث روايتى(چند روايت در باره خسران نفس و اهل، اطاعت جباران، و )

مؤلف: اين روايت از باب تطبيق مصداق بر مفهوم عام است.

و در كافى است كه بعضى از اصحاب ما بدون ذكر سند از هشام بن حكم روايت كرده‌اند كه گفت: امام ابو الحسن موسى بن جعفر (ع) به من فرمود: اى هشام خداى تبارك و تعالى اهل عقل و فهم را در كتاب خود بشارت داده و فرموده:(فَبَشِّرْ عِبادِ الَّذِينَ يَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَيَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ أُولئِكَ الَّذِينَ هَداهُمُ اللَّهُ وَ أُولئِكَ هُمْ أُولُوا الْأَلْبابِ)[١].

و در الدر المنثور است كه: ابن جرير و ابن ابى حاتم از زيد بن اسلم روايت كرده‌اند كه در ذيل آيه‌(وَ الَّذِينَ اجْتَنَبُوا الطَّاغُوتَ أَنْ يَعْبُدُوها) گفته است: اين دو آيه در باره سه نفر كه در جاهليت مى‌گفته‌اند لا اله الا اللَّه نازل شده، و آن سه نفر عبارت بودند از زيد بن عمرو بن نفيل، و ابو ذر غفارى، و سلمان فارسى‌[٢].

مؤلف: اين روايت را صاحب مجمع البيان از عبد اللَّه بن زيد نقل كرده‌[٣] و در الدر المنثور هم از ابن مردويه از ابن عمر آورده كه گفت: در باره سعيد بن زيد و ابو ذر و سلمان نازل شده. و نيز از جويبر از جابر بن عبد اللَّه روايت كرده كه گفت: در باره مردى از انصار نازل شده كه وقتى آيه‌(لَها سَبْعَةُ أَبْوابٍ ...) نازل شد هفت غلام خود را آزاد كرد[٤]. ولى ظاهرا تمامى اين روايات از باب تطبيق داستان بر آيه مى‌باشد.

[١] اصول كافى، ج ١، ص ١٣، ح ١٢.

[٢] الدر المنثور، ج ٥، ص ٣٢٤.

[٣] مجمع البيان، ج ٨، ص ٤٩٣ كه بجاى عبد اللَّه بن زيد ، عبد الرحمن بن زيد مى‌باشد.

[٤] الدر المنثور، ج ٥، ص ٣٢٥.