ترجمه تفسیر المیزان - علامه طباطبایی - الصفحة ٥٩٨ - بحث روايتى معناى آيه و إما ينزغنك من الشيطان نزغ فاستعذ بالله

چون بحث در پيرامون مضمون آن مكرر شده، ديگر به تفسير بيشتر آن نمى‌پردازيم.

بحث روايتى [معناى آيه:(وَ إِمَّا يَنْزَغَنَّكَ مِنَ الشَّيْطانِ نَزْغٌ فَاسْتَعِذْ بِاللَّهِ ...)]

در مجمع البيان در ذيل آيه شريفه‌(أَرِنَا الَّذَيْنِ أَضَلَّانا) مى‌گويد: منظور اهل جهنم از كسانى كه گمراهشان كرده‌اند ابليس الابالسة (پدر همه شيطانها) و قابيل پسر آدم است كه براى اولين بار گناه را به بشر ياد داد و اين معنا از على (ع) روايت شده‌[١].

مؤلف: شايد اين روايت نوعى جرى، يعنى تطبيق آيه بر يكى از مصاديقش باشد، چون آيه شريفه عموميت دارد.

و نيز در همان كتاب در ذيل آيه‌(إِنَّ الَّذِينَ قالُوا رَبُّنَا اللَّهُ ثُمَّ اسْتَقامُوا) مى‌گويد: از انس روايت شده كه گفته است: رسول خدا ٦ آيه مزبور را بر ما قرائت كرد، و سپس فرمود: بسيارى از مردم گفتند(رَبُّنَا اللَّهُ) ولى بيشترشان به گفته خود كفر ورزيدند، پس تنها آن كس بر اين گفتار استقامت ورزيده كه تا دم مرگش آن را بگويد[٢].

باز در همان كتاب در ذيل آيه‌(تَتَنَزَّلُ عَلَيْهِمُ الْمَلائِكَةُ) گفته است، يعنى در دم مرگشان ملائكه بر آنان نازل مى‌شود،- نقل از مجاهد و سدى- و اين معنا از امام صادق (ع) نيز روايت شده‌[٣].

و در تفسير قمى در ذيل آيه شريفه‌(نَحْنُ أَوْلِياؤُكُمْ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا) فرمود: ما شما را از شر شيطانها حفظ مى‌كنيم. و در ذيل جمله‌(وَ فِي الْآخِرَةِ) فرمود: يعنى در دم مرگ‌[٤].

و در مجمع البيان در ذيل اين آيه مى‌گويد: بعضى گفته‌اند معناى‌(نَحْنُ أَوْلِياؤُكُمْ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا) اين است كه ما فرشتگان، شما را در دنيا و در هنگام مرگ در آخرت حفظ مى‌كنيم‌[٥].

و در تفسير قمى در ذيل آيه شريفه‌(ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ) فرموده: بدى‌هاى هر كسى را كه به تو بدى مى‌كند با حسنه خود دفع كن تا در نتيجه آن كس كه بين تو و او دشمنى است كانه دوستى مهربان است‌[٦].

[١] ( ١ و ٢ و ٣) مجمع البيان، ج ٩، ص ١٢.

[٢] ( ١ و ٢ و ٣) مجمع البيان، ج ٩، ص ١٢.

[٣] ( ١ و ٢ و ٣) مجمع البيان، ج ٩، ص ١٢.

[٤] تفسير قمى، ج ٢، ص ٢٦٥.

[٥] تفسير مجمع البيان، ج ٩، ص ١٣.

[٦] تفسير قمى، ج ٢، ص ٢٦٦.