ترجمه تفسیر المیزان - علامه طباطبایی - الصفحة ٢١٣ - بحث روايتى(رواياتى در باره مسئول بودن انسان، و در ذيل برخى آيات گذشته)

است.

بحث روايتى [ (رواياتى در باره مسئول بودن انسان، و در ذيل برخى آيات گذشته)]

در الدر المنثور است كه: ابن منذر، از ابن جريح، روايت كرده كه در ذيل جمله بل عجبت گفته است رسول خدا ٦ فرمود: من وقتى قرآن نازل شد از نزول آن تعجب كردم، و گمراهان بنى آدم آن را مسخره كردند (درست عكس العمل من و آنها در دو نقطه ضد و مقابل هم بود)[١].

و در تفسير قمى در ذيل آيه‌(احْشُرُوا الَّذِينَ ظَلَمُوا) آورده كه امام فرمود: يعنى محشور كنيد آنانى را كه به آل محمد (ع) در حقشان ظلم كردند و ازواجهم يعنى آنانى را كه در اين ظلم شبيه به آنان بودند[٢].

مؤلف: صدر روايت از باب ذكر مصداق است، نه اينكه ظلم منحصر در ظلم به آل محمد (ع) باشد.

و در مجمع البيان در ذيل جمله‌(وَ قِفُوهُمْ إِنَّهُمْ مَسْؤُلُونَ) فرموده: بعضى‌ها گفته‌اند:

يعنى از ولايت على (ع) بازخواست مى‌شوند- نقل از ابى سعيد خدرى-[٣].

مؤلف: اين روايت را شيخ طوسى هم در امالى خود به سند خود از انس بن مالك از رسول خدا ٦ آورده‌[٤] و در كتاب عيون از حضرت على، و از حضرت رضا (ع) از رسول خدا ٦ نقل كرده‌[٥] و در تفسير قمى آن را از امام (ع) روايت كرده است‌[٦].

و در كتاب خصال از امير المؤمنين (ع) حديث كرده كه فرمود: رسول خدا ٦ فرمود: بنده خدا در روز قيامت قدم از قدم برنمى‌دارد تا از چهار چيز بازجويى شود، از عمرش كه در چه كارى تباه كرد. از جوانى‌اش كه در چه كارى به سر

[١] الدر المنثور، ج ٥، ص ٢٧٢.

[٢] تفسير قمى، ج ٢، ص ٢٢٢.

[٣] مجمع البيان، ج ٨، ص ٤٤١.

[٤] امالى شيخ طوسى، ج ١، ص ٢٩٦.

[٥] عيون اخبار الرضا، ج ١، ص ٣١٣.

[٦] تفسير قمى، ج ٢، ص ٢٢٢.