یعنى همین کهکشانى هم که شما مى‌دانید، همه اینها آسمان پائین است، سماء دنیا است. آن پائین‌ترها، آسمان‌ها و این کهکشان‌ها آنقدرى است که پیدا شده است یعنى زینت شده است. آنها داراى میلیون‌ها شمس و بالاتر است و فوق اینها میلیاردها کهکشان، میلیاردها چیز و ماوراء آنها هم خدا مى‌داند. این عالم ماده است که تاکنون بشر دستش به آن نرسیده نه در طرف اوجش، نه در طرف حضیضش، راجع به ذرات، آن مقدار کمى که دستش رسیده این است که با این آلات مى‌تواند ذرات کوچک را ببیند. اما آن کوچکترها را دیگر باز نفهمیده است و انسان چقدر ضعیف است که خیال مى‌کند در این دنیا که هست و در این شهر که هست و در این کشور که هست حالا باید خودنمائى کند. چقدر انسان باید جاهل باشد که این چیزها را مقام بداند و چقدر ضعیف‌النفس باشد که این حکومت را، حکومت‌ها را یک مقام بداند و این مقامات، چه مقامات روحانى، چه مقامات غیر روحانى، آنهایى که داراى مقام‌ها بودند، آنها وقتى که ما ادعیه‌شان را ملاحظه مى‌کنیم مى‌بینیم که بیشتر از ما عجز دارند، براى اینکه آنها فهمیده‌اند. شما وقتى دعاى کمیل را بخوانید، مناجات شعبانیه را بخوانید و ادعیه دیگرى که وارد شده است از معصومین علیهم السلام مطالعه کنید، مى‌بینید که لسان آنها غیر لسان معمولى ماهاست که اگر چنانچه یک مساله فقهى را بدانیم خیال مى‌کنیم کارى شده است، اگر یک کشورى را در تحت سلطه بیاوریم خیال کنیم یک مطلبى شده است، اگر یک مقام معنوى را به دست بیاوریم خیال کنیم به مقامى رسیده‌ایم. آنهائى که به آن مقام‌هایى که دست دیگران از آن کوتاه است رسیده‌اند، وقتى انسان گفتارشان را ملاحظه مى‌کند مى‌بیند که از سر تا ته‌اش عجز مى‌ریزد، عاجزند و باید هم باشند. نرسیده‌اند و هرگز نخواهند رسید لکن ملزم اینکه دعا بکنیم، امر کرده است دعا بکنیم، امر کرده است تحمید بکنیم، امر کرده است تسبیح بکنید، امر کرده است نماز بخوانید.

انبیا براى این مبعوث شدند که معنویات مردم را شکوفا کنند و ضعفا را از تحت سلطه استکبار بیرون بیاورند

انبیا هم که مبعوث شدند، براى این مبعوث شدند که معنویات مردم را و آن استعدادها را شکوفا کنند که در آن استعدادها بفهمند به اینکه چیزى نیستیم و علاوه بر آن مردم را، ضعفا را از تحت سلطه استکبار بیرون بیاورند. از اول انبیا این دو شغل را داشته‌اند، شغل معنوى که مردم را از اسارت نفس خارج کنند، از اسارت خودش خارج کنند (که شیطان بزرگ است) و مردم و ضعفا را از گیر ستمگران نجات بدهند. این دو شغل، شغل انبیاست. وقتى انسان حضرت موسى را، حضرت ابراهیم را ملاحظه مى‌کند و چیزهایى که از اینها در قرآن نقل شده است، مى‌بیند که اینها همین دو سمت را داشتند، یکى دعوت مردم به توحید و یکى نجات بیچاره‌ها از تحت ستم. اگر در تعلیمات حضرت عیسى سلام الله علیه در این امر کم است حضرت عیسى کم عمر کرد و کم تماس پیدا کرد با مردم، والا شیوه او هم همان شیوه حضرت موسى است و همه انبیا. و بالاترین آنها که رسول خدا صلى الله علیه و آله و سلم است این دو شیوه را به عیان در قرآن و سنت در عمل خود رسول الله مى‌بینیم. قرآن دعوت به