بررسى طرق فرار از ربا - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٧ - پيشگفتار
به ظواهر بسنده مىكنند، گوئى باور ندارند خدا قدرت دارد از طرق مشروع و بىدغدغه، مشكل آنها را حل كند، و به فرض كه مصلحت در حلّ آن نباشد از آن صرف نظر كنند و چشم بپوشند.
مسأله حيلههاى شرعى مربوط به اين گروه است.
البتّه حيله معنى وسيعى دارد كه شامل هر گونه چارهانديشى، چه مثبت و چه منفى، مىشود، و بر اين اساس هم گروه دوم را شامل مىشود و هم گروه سوم را، منتها در گروه دوم حيله به معنى راه كار مشروع و مقدّس مثبت است و در گروه سوم به معنى راه كارهاى منفى و نامقدّس و به اصطلاح كلاه شرعى درست كردن است.
و از آنجا كه مسأله رباخوارى از شايعترين گناهان در محيطهاى اقتصادى است، و از طرق سهل درآمدهاى كلان است، مسأله حيل ربا در فقه بيش از ابواب ديگر گل كرده است، وگرنه مسأله حيلههاى شرعى منحصر به ابواب ربا نيست.
در سالهاى گذشته، در فصل تابستان، در جوار حضرت ثامن الحجج، علىّ بن موسى الرّضا- عليهما آلاف التّحية و الثّناء- كه درس خارج فقه مسائل مستحدثه مطرح مىشد به بحث حيل ربا رسيديم و با توجّه به اوضاع و شرايط روز لازم ديده شد اين بحث به طور مشروح و گسترده مطرح گردد و بحمد اللّه توفيق رفيق راه شد و با حضور گروهى از فضلاى حوزه علميّه مشهد و جمعى از حوزه علميّه قم اين بحث به طور مستوفى دنبال شد و همان گونه كه در بالا اشاره شد، هم به طرق صحيح و مثبت فرار از ربا پرداختيم و هم طرق نادرست و