دانشنامه قرآن و حديث - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ١٢٤
«ظهور پس از خفا» و «پيدايش رأى جديد» ، به كار مى رود . فيروزآبادى ، جوهرى و ابن فارِس ، به ترتيب مى نويسند : بَدا بَدْوا وَ بُدُوّا وَ بَداءً وَ بَداءَةً : ظَهَرَ ... وَ بَدا لَهُ فى الأمرِ بَدوا وَ بَداءً وَ بَدأَةً : نَشَأَ لَهُ فيهِ رَأىٌ . [١] بَدا بَدْوا و بُدُوّا و بَداءً و بَداءَةً ، يعنى: هويدا شد ... و در كار ، براى او ، بدا حاصل شد ؛ يعنى: در آن ، برايش نظرى تازه ، پيدا شد . بَدا لَهُ فى هذَا الأَمرِ بَداءٌ ـ مَمدودٌ ـ : أى نَشَأَ لَهُ فيهِ رَأىٌ . [٢] براى او در اين كار ، بدا حاصل شد ؛ يعنى: برايش نظرى تازه پيدا شد . تَقولُ : بَدا لى فى هذَ الأَمرِ بَداءٌ : أى تَغَيَّرَ رَأيى عَمّا كانَ عَلَيه . [٣] مى گويى: برايم در اين كار ، بدا حاصل شد ؛ يعنى: نظرم در باره آن ، عوض شد . معناى دوم بَدا (پيدايش رأى جديد) ، خود ، دو صورت دارد : پيدايش رأيى بر خلاف رأى قبلى (تغيير در رأى) ، و پيدايش رأيى بدون سابقه قبلى. [٤] بدين سان ، «بداء» در لغت عرب ، در سه مورد به كار مى رود : ١ . آشكار شدن چيزى پس از مخفى بودنش ؛ ٢ . پيدايش رأيى بر خلاف رأى قبلى (تغيير رأى) ؛ ٣ . پيدايش رأيى بدون سابقه قبلى . حال بايد ديد كه بَدا در قرآن و احاديث ، به كدام معنا در مورد خداى متعال به كار رفته است .
[١] . القاموس المحيط : ج ٤ ص ٣٠٢ مادّه «بدو» . [٢] . الصحاح: ج ٦ ص ٢٢٧٨ . [٣] . معجم مقاييس اللّغة: ج ١ ص ٢١٢ مادّه «بدء» . [٤] . در اين صورتِ دوم ، «بَدا» با «بَدَأَ» ، هم معنا هستند .