دانشنامه ميزان الحكمه - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٣٩٨

واژه شناسى «اُوتاد»

واژه «اُوتاد» ، جمع «وَتْد» ، به معناى ميخ است ؛ ولى برخى از لغت شناسان ، وَتْد را ضخيم تر از ميخ مى دانند . شيخ طوسى ، در التبيان في تفسير القرآن ، آورده : وَتْد ، همان ميخ است ؛ امّا سخت تر از آن است . به همين جهت ، گفته مى شود : ميخ هاى رنج ، وقتى كوبيده مى شوند ، گويى از جهت سختى و كوبيدن ، ميخ هاى آهنين هستند ، و اگر سخت شود ، بر آن وَتْد گفته مى شود . از همين روست كه كوه ها را به ميخ هاى زمين ، دانسته اند ، زيرا با سختى و استوارى اى كه دارند ، زمين را از لغزش ، باز مى دارند . [١] اين تفاوت را از تفسير وتد ، به «ما يرزّ فى الحائط أو الأرض» ، يعنى : ميخى كه در ديوار يا زمين مى كوبند ، [٢] نيز مى توان استفاده نمود .

واژه شناسى «اَقطاب»

واژه «اَقطاب» ، جمع «قُطب» ، ميله آهنى ثابت در سنگ زيرين آسياست كه سنگ رويى آسيا ، به دور آن مى چرخد . در لسان العرب ، آمده : القُطْبُ وَالقَطْبُ وَالقِطْبُ وَالقُطُبُ : الحَديدَةُ القائِمَةُ الَّتي تَدورُ عَلَيهَا الرَّحى... وَالجَمعُ أقْطابٌ وقُطوبٌ . [٣] قُطْب و قَطْب و قِطب و قُطُب : ميله سنگ آسياست ... و جمع آن ، «اَقطاب» و «قطوب» است . با تأمّل در معناى لغوى واژه هاى «اَبدال» ، «اَوتاد» و «اَقطاب» ، معلوم مى شود كه اين الفاظ ، هيچ گونه بار مثبت و يا منفىِ فرهنگى ندارند . آرى! اگر به نحو