دانشنامه ميزان الحكمه - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٢٦٥
٣ / ٢
بر حذر داشتن پيامبر صلى الله عليه و آله از بدعت و بدعت گذار
٦٠٨٥.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : بدترينِ كارها ، نوساخته هاست. [١] هر نوساخته اى ، بدعت است، و هر بدعتى ، گم راهى است .
٦٠٨٦.المراسيل ـ به نقل از حسن بصرى ـ: پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: «هر كس نوساخته اى را بياورد يا به آورنده آن پناه دهد ، لعنت خدا و فرشتگان و مردمان، همگى، بر او باد ! از چنين كسى ، نه توبه اى پذيرفته مى شود ، نه فِديه اى». گفتند : نوساخته چيست ، اى پيامبر خدا؟ فرمود: «بدعت ، [مانند] مُثله كردن ، [٢] بدون آن كه پاى حدّى [و مجازاتى شرعى ]در ميان باشد و غارت كردن به ناحقّ» .
٦٠٨٧.معانى الأخبار ـ به نقل از امية بن يزيد قُرَشى ـ: پيامبر خدا صلى الله عليه و آله فرمود: «هر كس نوساخته اى را بياورد يا به آورنده آن پناه دهد ، لعنت خدا و فرشتگان و مردمان، همگى، بر او باد ! در روز قيامت ، از چنين كسى ، نه عدلى پذيرفته مى شوند ، نه صَرفى». گفته شد: اى پيامبر خدا، نوساخته چيست؟ فرمود: «كسى كه شخصى را بدون قصاص بكُشد، يا از كسى، بدون قصاص، عضوى قطع كند، يا چيزى را كه در سنّت نيست ، بدعت بگذارد، يا چيز ارزشمندى را غارت كند» . گفته شد: عدل چيست، اى پيامبر خدا؟ فرمود: «فِديه» . گفته شد: صَرف چيست ، اى پيامبر خدا ؟! فرمود: «توبه».
[١] عبارت «مُحدَثات الاُمور» (كه در متن عربى حديث آمده) ، به چيزهايى مى گويند كه نه در قرآن آمده باشد ، نه در سنّت ، و نه اجماعى بر آن شده باشد ؛ آيين نو و رسم تازه و بى سابقه در دين.[٢] مُثله: مجازات كردن كسى با بُريدن دست و پا و بينى و گوش و ... .