تربيت دينى فرزندان - یوسفیان، نعمت الله - الصفحة ٢٩
آن- نيز افراد را تحت تأثير قرار مىدهد. به تعبير شهيد مطهرى «هر انسانى پاك و پاكيزه به دنيا مىآيد، يعنى مجهز به يك تقواى ذاتى است، ولى ممكن است كه به تدريج در اثر آلودگىهاى محيط از مسير فطرت خارج شده تا آنجا كه به كلى مسخ گردد.» «١» محيط اجتماعى فاسد، جوّ روحى افراد را فاسد مىكند، زمينه رشد انديشههاى متعالى را تضعيف و زمينه رشد انديشههاى پست را تقويت مىكند. به همين دليل است كه در اسلام به اصلاح محيط اجتماعى اهتمام فراوان شده است. «٢» امام على (ع) اهميت و نقش محيط اجتماعى را در ساختار تربيتى فرد يادآور شده، در نامه خود به حارث هَمْدانى مىفرمايد:
وَاسْكُنِ الْامْصارَ الْعِظامَ فَانَّها جِماعُ الْمُسْلِمينَ وَاحْذَرْ مَنازِلَ الْغَفْلَةِ وَالْجَفاءِ وَ قِلَّةِ الْاعْوانِ عَ لى طاعَةِ اللَّهِ. «٣» در شهرهاى بزرگ سكونت كن؛ زيرا مركز اجتماع مسلمانان است و از جاهايى كه مردم آن از ياد خدا غافلاند و به يكديگر ستم روا مىدارند و بر اطاعت خدا به يكديگر كمك نمىكنند، بپرهيز.
ه. محيط جغرافيايى و طبيعى: محيط كوهستانى، ساحلى، كويرى، جنگلى، روستايى، شهرى، آرامش و ازدحام محيط، باز و بسته بودن محيط، نوع آب و هوا، حرارت و برودت هوا و مانند آن، هر يك تأثيرى خاص در تربيت انسان دارد.