ناتوان بار مى‌آورد و آنها را در صحنه زندگى خلع سلاح مى‌كند؛ چنان كه كوچك‌ترين حادثه ناملايمى آنان را از پا در مى‌آورد و كم‌ترين تغيير وضعى سبب نابوديشان مى‌گردد. «١» ژان ژاك روسو در كتاب اميل درباره اين‌گونه تربيتها مى‌گويد:
اگر جسم زياد در آسايش باشد، روح فاسد مى‌شود. كسى كه درد و رنج را نشناسد، نه لذّت شفقت را مى‌شناسد و نه حلاوت ترحم را. چنين كسى قلبش از هيچ چيز متأثر نخواهد شد و بدين سبب قابل معاشرت نبوده، مانند ديوى خواهد بود در ميان آدمى. «٢» ٥. اراده‌ در ميان عوامل مؤثر در تربيت، اراده مهم‌ترين نقش را در تربيت انسان دارد. سعادت و شقاوت آدمى به دست خود اوست و چنانچه خود در سعادت حقيقى‌اش تلاش نكند، ديگر عوامل نمى‌تواند او را به سعادت برساند. انسان فرزند اراده و تلاش خويش است. به بيان امام على (ع) «آن كه [تلاش و] عملش او را به جايى نرساند، نسب، وى را پيش نراند.» «٣» براساس اين عامل تربيتى، بايد عنصر اراده را در كودكان پرورانيد و تقويت كرد. براى اين كار بايد كودك را به گونه‌اى پرورش داد كه احساس كند آزاد است و مى‌تواند تصميم بگيرد و انتخاب كند. امر و نهى بسيار، تحميل مسائل و امور دينى، تلخ كردن دين در كام كودك و تحقير و