نخست. محبت عاقلانه و منطقى: محبتى است مقرون به منطق و موافق با مصلحت؛ محبتى كه واقعاً احسان و محبت است، اعم از اينكه خوشايند فرزندان باشد يا نباشد. در اين نوع محبت، والدين به مصلحت و خير و سعادت واقعى فرزندان خود مى‌انديشند و مطابق مصلحت با آنان رفتار مى‌كنند.
دوم. محبت غير عاقلانه و غير منطقى: و آن محبتى است كه مقرون به منطق نيست و عبارت است از موافق ميل رفتار كردن؛ مانند محبت پدر و مادرى كه مقياس محبت آنها ميل و خواسته فرزندان است. هرچه فرزندان بخواهند همان را مى‌دهند و هر چه را كه آنان دوست مى‌دارند برايشان فراهم مى‌كنند و در اختيارشان قرار مى‌دهند، اگر چه به خير و صلاح آنها نباشد. در اين محبت، والدين، تسليم اميال و خواسته‌هاى فرزندان خود هستند. «١» بدون ترديد، محبت در ديدگاه اسلام، رعايت ميلها نيست، بلكه موافق مصلحت و خير و سعادت است؛ گذشته از اينكه در اين محبت كردن، مصلحت فرد به تنهايى مقياس نيست، بلكه مصلحت جمع بايد در نظر گرفته شود.
اسلام در تربيت دينى فرزندان اين گونه مهرورزى و محبت را توصيه كرده است. در سيره معصومين (ع) محبت به فرزندان در همين معناى عاقلانه و منطقى و به صورت قاعده‌اى كلى همواره مورد توجه قرار گرفته است. پيغمبر اكرم (ص) درباره محبت و ترحم به كودكان مى‌فرمايد:
احِبُّوا الصِّبْيانَ وَارْحَمُوهُمْ، وَ اذا وَعَدْتُمُوهُم شَيْئاً فَفُوالَهُمْ، انَّ اللَّهَ لا يَغْضَبُ لِشَىْ‌ءٍ كَغَضِبِهِ لِلنّساءِ وَالصِّبْيانِ. «٢» كودكان تربيت دينى فرزندان ١٢٣ شرايط محبت ص : ١٢٢ خود را دوست بداريد و به آنها رحم آوريد و به وعده‌اى كه مى‌دهيد،