اخلاق عملى

اخلاق عملى - الهامى نيا، على اصغر - الصفحة ٧٨

اين دستور اجتماعى به اندازه‌اى پر اهميت است كه رهبر بزرگوار اسلام حضرت محمد صلى الله عليه و آله مى‌فرمايد:
«مَنْ بَدَأَ بِالْكَلامِ قَبْلَ السّلامِ فَلا تُجيبُوهُ» «١» هر كس پيش از سلام، سخن گفت، پاسخش را ندهيد.
٢- خوش رويى‌ مؤمن بايد همواره با رويى گشاده و بشّاش با مردم رو به رو شود و عبوس و ترشرو نباشد، به روى ارباب رجوع، مشترى، ملاقات كننده، دانش آموز و دانشجو، استاد و ...
بخندد و نشاط و شادمانى را در جامعه افزايش دهد. همچنين افراد را با نام خوش و القاب متعارف صدا بزند، برايشان جا باز كند و به آنان تعارف نمايد. پيامبر خدا (ص) در اين باره مى‌فرمايد:
«ثَلاثٌ يُصْفينَ وُدَّ الْمَرْءِ لِاخيهِ الْمُسْلِم؛ يَلْقاه بِالْبِشْرِ اذا لَقِيَهُ وَ يُوَسِّعَ لَهُ فِى الْمَجْلِسِ اذا جَلَسَ الَيْهِ وَ يَدْعوُهُ بِاحَبِّ الاسْماءِ الَيْهِ» «٢» سه چيز، دوستى شخص را نسبت به برادر مسلمانش، خالص مى‌كند، هر گاه به ديدارش برود با روى خوش با او برخورد كند، هنگام نشستن، جا برايش تهيه كند و او را با محبوبترين نام صدا بزند.
٣- رعايت ادب‌ مؤمن بايد در همه معاشرتها با دوست و بيگانه، ادب و نزاكت را مراعات كند و هرگز گرد كارهاى جلف و بى‌نزاكت نگردد و بايد گفت: مؤدب بودن لازمه زندگى اجتماعى، زينت مؤمن و نشانه خردمندى است. اميرمؤمنان عليه السلام مى‌فرمايد:
«انَّ بِذَوِى الْعُقوُلِ مِنَ الْحاجةِ الَى الادَبِ كَما يَظْمَأَ الزَّرْعُ الَى الْمَطَرِ» «٣» همان گونه كه زراعت، تشنه باران است، خردمندان نيز نيازمند (و تشنه) ادبند.