اخلاق عملى - الهامى نيا، على اصغر - الصفحة ٧١

راههاى تقويت ورع‌ چنان كه ياد كرديم، رسيدن به هر يك از درجات ورع و دستيابى به خصلت پرهيز از امور شبهه ناك و مكروهات توفيقى ارزشمند و جايگاهى رفيع است كه هر مؤمن عاقلى آرزوى آن را در سر مى‌پروراند، ورع در حد كمال، خود، يكى از ويژه گيهاى پيامبر بزرگ اسلام صلى الله عليه و آله بوده و حتى در تاريخ آمده است كه پس از انتشار خبر بعثت آن حضرت، يهوديان گفتند: «در كتاب‌هاى ما آمده است كه محمّد صلى الله عليه و آله را پروردگارش از ارتكاب حرام و شبهات، مصون خواهد داشت» «١» اينك با استفاده از روايات معصومين عليه السلام برخى از راه‌هاى تقويت اين خصلت ارزنده را تبيين مى‌كنيم.
١- دقت و مراقبت: مؤمن واقعى، خود را عبد و بنده خدا مى‌داند و همه تلاش خويش را به كار مى‌گيرد تا در سراسر زندگى طبق دستور او عمل كند، به همين دليل همه عقل و هوش خود را به كار مى‌بندد تا كارهاى خويش را آگاهانه و مخلصانه انجام دهد و تا آنجا كه توان دارد و از دستش بر مى‌آيد بر خلاف رضاى الهى اقدامى نكند، از اين رو هنگام مواجهه با امور مشتبه، توقف مى‌كند تا از حكم خدا آگاهى يابد، زيرا به تعبير رسول گرامى اسلام صلّى الله عليه و آله:
انَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْبَصَرَ النَّافِذَ عِنْدَ مَجيئىِ الشَّهَواتِ‌و الْعَقْلَ الْكامِلَ عِنْدَ نُزُولِ الشُّبُهاتِ» «٢» خداوند، هنگام رخداد شهوت ها، دقت نظر و هنگام پيشامدهاى شبهه ناك، خردمندى كامل را دوست دارد.
٢- تقوا: متّقيان خداجو حريم واجبات و محرّمات را با دقّت مراعات مى‌كنند كه نخستين درجه ورع است آنگاه در صدد طى مدارج ديگر بر مى‌آيند بنابراين معنا ندارد كسى در انديشه ترك مكروه و مشتبه باشد در حالى كه مرتكب حرام مى‌شود همان گونه كه نمى‌توان بدون طى پلّه هاى نخستين نردبان به پله هاى آخرين آن گام نهاد. مولاى‌