«انَّ ناشِئَةَ الَّيْلِ هِىَ اشَدُّ وَطْئاً وَاقْوَمُ قَيلًا انَّ لَكَ فِى النَّهارِ سَبْحاً طَويلًا» «١» مسلّماً نماز و عبادت شبانه پابرجاتر و با استقامت تر است، تو در روز تلاش مستمرّ و طولانى خواهى داشت! علّامه ط اخلاق عملى ٦٨ فلسفه پرهيز ص : ٦٧ باطبايى در تفسير اين آيات نوشته است:
آيه نخست در صدد بيان اين مطلب است كه چرا شب براى چنين نمازى انتخاب شده و آيه دوّم در مقام اين است كه بيان كند چرا در طول روز، چنين نمازى نيست همان طور كه در دو آيه پيش، علّت اصلى تشريع نماز شب را بيان كرده است. «٢» در تفسير ديگرى درباره اين آيات آمده است:
چون در طول روز، وظائف سنگين و تلاش و كوشش فراوان بر دوش دارى، بايد با عبادت شبانه، خود را تقويت كنى و آمادگى لازم براى اين فعّاليت هاى بزرگ و گسترده را از آن قيام شب به دست آورى. «٣» روز و شب از نعمت هاى الهى و نشانه هاى توحيد به شمار مى‌روند؛ قرآن مجيد روز را براى تلاش و امرار معاش و شب را هنگام استراحت و آرامش مى‌داند و از آن به لباس و پوشش تعبير مى كند. «٤» كه بايد انسان ها از فعاليت هاى روزانه دست بكشند و به تمديد اعصاب و رفع خستگى بپردازند و افسردگى و آزردگى جسم و روح خويش را در شب ترميم كنند.
در فرهنگ دينى، شب از ويژگى خاصّى برخوردار است و به مؤمن فرصت مى‌دهد تا دور از چشم ديگران به تحكيم ارتباط خود با آفريننده هستى بپردازد، با او راز و نياز كند، معبود خويش را در خلوت شبانه بپرستد و وظيفه بندگى را دور از غوغاى روزانه به جاى آورد. به همين دليل اوج عرفان و قرب الى اللّه در شب انجام مى‌گيرد، بزرگ ترين بنده‌