دانه‌افشانى است كه به طور كنايه براى ريخت و پاش كردن ثروت به كار مى‌رود. «١» اين دو خصلت ناپسند سبب ضايع شدن بسيارى از نعمت‌هاى الهى مى‌شودو آثار زيانبارى براى فرد و جامعه در پى دارد قرآن مجيد براى ريشه‌كن كردن آن دو مى‌فرمايد:
«... كُلُوا وَ اشْرَبوُا وَ لا تُسْرِفوُا انَّهُ لْا يُحِبُّ الْمُسْرِفينَ» «٢» بخوريد و بياشاميد ولى اسراف نكنيد كه خداوند، مسرفان را دوست ندارد.
«... وَ لا تُبَذِّرْ تَبْذيراً* انَّ الْمُبَذِّرينَ كانوُا اخْوانَ الشَّياطينِ ...» «٣» هيچ گونه تبذير نكن چرا كه تبذير كنندگان، برادران شياطينند.
هيچ خردمندى نيز زياده‌روى در مصرف و ريخت و پاش در مواهب الهى را نمى‌پسندد و هر كس چنين كند در واقع، فرمان عقل و شرع را ناديده گرفته و در مسير جهالت و طغيان، گام نهاده است و فرجام او نيز جز دوزخ نخواهد بود همان طور كه قرآن مى‌فرمايد:
«... وَ انَّ الْمُسْرِفينَ هُمْ اصْحابُ الّنارِ» «٤» همانا اسرافگران اهل دوزخند.
اين بلاى خانمانسوز مصداق‌هاى گوناگونى داردو علاوه بر مسائل مادى، اسراف در فكر و عقيده، اسراف در وقت، اسراف در خواب و سخن گفتن و ... را نيز شامل مى‌شود كه شرح آنها نياز به فرصت ديگرى دارد.
٣- بخل‌ همان طور كه يادكرديم، بخل به معنى «خوددارى از بذل و بخشش در موارد لازم و ضرورى است». بخل در مقابل سخاوت قرار دارد و از خصلت‌هاى بسيار زشت اخلاقى به شمار مى‌رود. و داراى مراتب گوناگونى است. بدترين مرحله بخل خوددارى از اداى‌