بِالْقِصاصِ» «١» با قناعت ورزى از آزمندى‌ات انتقام بگير چنان كه با قصاص از دشمنت انتقام مى‌گيرى! ٤- انفاق و احسان‌ در هر جامعه‌اى كم و بيش افرادى يافت مى‌شوند كه به علل گوناگونى توان تأمين زندگى خويش را ندارند، همچنين مواردى پيش مى‌آيد كه نياز به كمك توانگران احساس مى‌شود مانند ساختن بيمارستان، مدرسه، پل و راه، مسجد و كارهاى عام المنفعه ديگر. در اين گونه موارد سخاوت و جوانمردى اقتضا مى‌كند كه آدمى به كمك همنوعان خود بشتابد و با انفاق بخشى از دارايى خود در رفع نيازمندى‌هاى عمومى سهيم شود. قرآن مجيد اين اقدام خيرخواهانه را برخاسته از ايمان دانسته، مى‌فرمايد:
«قُلْ لِعِبادِىَ الَّذينَ امَنوُا يُقيموُا الصَّلوةَ وَ يُنْفِقوُا مِمَّا رَزَقْناهُمْ سِرّاً وَ عَلانِيَةً مِنْ قَبْلِ انْ يَأْتِىَ يَوْمٌ لابَيْعٌ فيهِ وَ لا خِلالٌ» «٢» به بندگان من- كه ايمان آورده‌اند- بگو: نماز را برپاى دارند و از آنچه به آنها روزى داده‌ايم، پنهان و آشكار، انفاق كنند پيش از آن كه روزى فرارسد كه نه خريد و فروشى در آن است و نه دوستيى.
همچنين در آيات متعدد ديگرى از شرايط و آداب و آثار ارزشمند انفاق سخن رفته است.
ب- بدى‌ها ١- تكاثر:
معناى لغوى «تكاثر» مسابقه و رقابت (و چشم و هم چشمى) در افزايش ثروت و عزّت است. «٣» افراط و تفريط در بهره‌ورى از پديده‌ها و منابع مادّى، خلاف عقل و منطق است و انسان نبايد به آن مبتلا شود، بيكارى، فقر و نيازمندى، جانب تفريط است همانگونه كه‌