اخلاق عملى - الهامى نيا، على اصغر - الصفحة ٧٢

متقيان عليه السلام در اين باره مى‌فرمايد:
«انَّ مَنْ صَرَّحَتْ‌لَهُ الْعِبَرُ عَمَّا بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ‌الْمَثُلاتِ حَجَزَتْهُ التَّقْوى‌ عَنْ‌تَقَحُّمِ الشُّبهاتِ» «١» كسى كه عبرت ها، گرفتارى هاى آينده را برايش ترسيم كند، تقوا او را از غوطه ور شدن در شبهات باز مى‌دارد.
٣- چشم پوشى از دنيا: امام حسن مجتبى عليه السلام ضمن تحليل حكيمانه‌اى مى‌فرمايد:
بدان كه در حلال هاى دنيا حساب است و در حرامش عقاب و در شبهات عتاب؛ بنابراين دنيا را به منزله مردار فرض كن و به اندازه نياز، از آن بهره گير، در اين صورت، اگر آن بهره حلال باشد، تو به دنيا زهد ورزيده اى و اگر حرام باشد، چندان وبال ندارد چرا كه مانند آن است كه در موقع اضطرار گوشت مرده خورده‌اى! و اگر هم عتابت كردند، عتابى اندك خواهد بود. «٢» بنابراين يكى از راه هاى تقويت ورع و پرهيز از شبهه و مكروه، قطع طمع از دنيا و بسنده كردن به زندگى ساده و ثروتى اندك و در حدّ ضرورت است و بر عكس، اگر بيمارى دنيا دوستى وثروت اندوزى در جان انسان نفوذ كند، خواه ناخواه مشتبهات و مكروهات را مرتكب خواهد شد بلكه حريم محرّمات را نيز خواهد شكست.
٤- كمك گرفتن از قرآن: امير مؤمنان عليه السلام در نخستين فرازهاى عهدنامه مالك اشتر به او فرمان مى‌دهد:
انْ يَعْتَمِدَ كِتابَ اللَّهِ عِنْدَ الشُّبُهاتِ فَانَّ فيهِ تِبْيانَ كُلِّ شَيْى‌ءٍ وهُدىً و رَحْمَةً» «٣» كه هنگام برخورد با شبهات به كتاب خدا (قرآن) تكيه كند چرا كه همه چيز در آن بيان شده و هدايت و رحمت است.
اين كلام گهربار علّت اعتماد و رجوع به قرآن را اينگونه اعلام داشته كه خداوند هيچ امرى را براى انسان، بدون حكم و مهمل نگذاشته و نبايد به صرف ندانستن وجهل به‌