اخلاق عملى - الهامى نيا، على اصغر - الصفحة ٥٤
اگر آنان، وقتى به خويشتن ستم كردند، نزد تو آيند و از خدا طلب بخشش كنند و پيامبر نيز برايشان آمرزش بطلبد، قطعاً خدا را توبه پذير و مهربان خواهند يافت.
فلسفه توسّل از آنچه ياد كرديم به دست مىآيد كه توسل يكى از راههاى نزديكى به بارگاه قدس الهى و تحفهاى نفيس است كه از جانب خدا به بندگانش اعطا شده است.
رازتشريع توسل را در دو محور مىتوان بازگفت:
١- بسيارى از بندگان خداوند، از يافتن راه هاى صحيح ارتباط با خدا ناتوانند و انسان اگر از سوى وليّى- كه خود رمز و راز بندگى را مىداند و به درگاه احديت بار يافته- هدايت نشود، احتمال هدايت و راهيابى او بسيار ضعيف خواهد بود، گر چه خود تمايل قطعى داشته باشد و همه كوشش خود را نيز به كار گيرد. از اين رو بايد به دامان معصوم دست توسل زد و با گرفتن برنامه و روش صحيح، قدم در راه نهاد و مرحله به مرحله از او مدد جست تا به سرمنزل مقصود نايل گشت.
اين نكته به اصل بعثت پيامبران و نصب اولياى الهى و فرستادن كتاب هاى آسمانى پيوند مى خورد كه معناى عام و فراگير توسل و شفاعت است.
٢- مقرّبان درگاه الهى از نَفَسى قدسى و دمى كبريايى برخوردارند و به حدّى نزد پروردگار عالم عزيز و قدّوسى شدهاند كه همه خواسته هايشان نزد خداوند مستجاب مىشود و با توجه به جنبه انسانى و عاطفى آنها كه به همنوعان، بويژه پيروان خود، دلسوزى و ترحّم مىكنند واسطه قرار گرفتن آنان سبب مىشود كه ميان خدا و بندگان گنهكارش آشتى برقرار شود و اينان، به طفيلى آنان، از رحمت و مغفرت الهى بهرهمند گردند.
هرچه ولىّ خدا از مقام بالاترى برخوردار باشد، بيشتر شفاعت مى كند و بندگان بيشترى به او توسّل مىجويند و دامنه توسّل در اين دنيا به شفاعت در آخرت كشيده مىشود كه خود، بحث جداگانه اى مىطلبد. اين بخش را با شعرى از عطار نيشابورى پيرامون جايگاه رفيع سرخيل انبيا و اوليا حضرت محمد صلى الله عليه و آله به پايان مىبريم:
درآمد يك شبى جبريل از دور براقى برق رو آورد از نور كه اى مهتر، از اين زندان گذر كن به دار الملك روحانى سفر كن