عَصَى اللَّهَ فَقَدْ نَسِىَ اللَّهَ وَ انْ كَثُرَتْ صَلاتُهُ وَ صِيامُهُ وَ تِلاوَتُهُ» «١» هر كس خدا را اطاعت كند در حقيقت، به ياد خداست گرچه نماز و روزه و تلاوت قرآنش كم باشد و هر كس خدارا نافرمانى كند، او را فراموش كرده است گرچه نماز و روزه و تلاوتش فراوان باشد.
چنين حالتى از ايمان سرشار سرچشمه مى‌گيرد و مؤمن با ناظر و حاضر ديدن خدا، خود را همواره در منظر و محضر او مى بيند و همه توان خويش را به كار مى‌گيرد كه در پيشگاه مقدّس ربوبى مرتكب خلافى نگردد.
رسيدن به چنين مقامى، كارى سخت و دشوار است و عزم و همّت مردانه مى‌طلبد و به تمرين بسيار نيازمند است. امام باقر عليه السلام در اين باره مى‌فرمايد:
يكى از سخت‌ترين كارهاى بندگان، ذكر خدا در هر حال است و آن چنين است كه هنگام آهنگ معصيت، ياد خدا ميان او وگناه فاصله مى‌اندازد و اين (تفسير) كلام خداست كه مى‌فرمايد:
«إِنَّ الَّذينَ اتَّقَوْا اذا مَسَّهُمْ طائِفٌ مِنَ الشَّيْطانِ تَذَكَّرُوا فَاذا هُمْ مُبْصِرُونَ» «٢» آنان كه تقوا پيشه كردند هر گاه گرفتار وسوسه هاى شيطان شوند به ياد خدا مى‌افتند و بينا مى‌گردند.
٣- ذكر زبانى: ذكر زبانى، به زبان آوردن نام ها و صفات مقدّس خدا و تسبيح و تمجيد اوست. چنين ذكرى در واقع جلب توجه معبود يكتا و جذب عنايت و لطف اوست چنانكه خود فرمود:
«فَاذْكُرُونى‌ اذْكُرْكُمْ وَ اشْكُروُا لى‌ وَ لا تَكْفُرُونِ» «٣» مرا ياد كنيد تا شما را به ياد آورم و شكر مرا به جاى آوريد و ناسپاسى نكنيد.