سير و سلوك‌ «سير و سلوك» در لغت به معناى طى طريق، راه پيمودن و رياضت كشيدن است. «١» و در اصطلاح، بخش عملىِ علم عرفان است، به نوشته شهيد مطهرى:
بخش عملى عبارت است از آن قسمت كه روابط و وظايف انسان را با خودش و با جهان و با خدا بيان مى‌كند ... اين بخش از عرفان، علم «سير و سلوك» ناميده مى‌شود در اين بخش از عرفان، توضيح داده مى شود كه «سالك» براى اينكه به قلّه منيع انسانيت يعنى توحيد برسد، از كجا بايد آغاز كند و چه منازل و مراحلى را بايد طى كند و در منازل بين راه، چه احوالى براى او رخ مى دهد و چه وارداتى بر او وارد مى شود و البته همه اين منازل و مراحل بايد با اشراف و مراقبت يك انسان كامل و پخته كه قبلا اين را طى كرده و از «رسم و راه منزل ها» آگاه است صورت گيرد. «٢» عارفان، يك نوع حركت و سير و سلوك معنوى براى انسان قائل هستند كه با طى منازل ياد شده انجام مى‌گيرد، در لا به لاى آيات قرآن و روايات معصومين عليهم السلام از اين گونه سير و سلوك و حركت، زياد سخن رفته است، حتى مى توان گفت، هدف و نتيجه اصلى دستورهاى دينى، طى همين منازل شمرده شده است و تعابيرى چون، «قرب الى الله، رحلت، لقاء، كدح» و مانند آن كه در معارف اسلامى آمده چنين برداشتى به دست مى‌دهد. «٣» در قرآن مجيد مى خوانيم:
«يا ايُّهَا الْانْسانُ انَّكَ كادِحٌ الى‌ رَبِّكَ كَدْحاً فَمُلاقيهِ» «٤» اى انسان، تو با رنج و تلاش به سوى پروردگارت مى روى و او را ملاقات خواهى كرد.
امام سجّاد عليه السلام نيز در مناجات با خدا مى‌گويد:
«انَّ الرّاحِلَ الَيْكَ قَريبُ الْمَسافَةِ» «٥»