فقه سازمانی - یوسفیان، نعمتالله - الصفحة ٨١ - مفهوم غضب
درس دوازدهم: ضمان [٣]
٨- غصب
گاهى ممكن است كسى به اموال سازمان دستبرد بزند. در اين صورت آن شخص علاوه بر ارتكاب كار حرام و استحقاق عذاب اخروى، در برابر سازمان مربوط ضامن خواهد بود.
اين ضمانت نيز از موارد ضمان قهرى مىباشد و از احكام ويژهاى برخوردار است كه پس از تبيين مفهوم غصب به آن مىپردازيم.
مفهوم غصب
غصب آن است كه انسان از روى ظلم، بر مال يا حق ديگرى مسلّط شود. [١]
براساس اين تعريف، شرايط تحقق غصب عبارت است از:
١- «مسلّط شدن»؛ كه لازمه آن تصرف در مال- اعم از منقول و غير منقول- و حق ديگرى است.
٢- «از روى ظلم»؛ و آن در موردى است كه متصرف بداند كه مال و يا حق از آن ديگرى است و اجازه تصرف آن را ندارد.
٣- «مال و حق ديگرى»؛ به اين معنا كه ممكن است علاوه بر مال چيزهايى مورد تصرف غاصبانه قرار گيرد كه از نظر عرف به آنها مال نمىگويند مانند حق تحجير، حق اختصاص و ...
و همچنين مورد غصب بايد متعلق به «ديگرى» باشد.
[١] . توضيح المسائل، قبل از مسألۀ ٢٥٤٥