فقه سازمانی - یوسفیان، نعمتالله - الصفحة ٥٦ - صرفه جویی و اسراف و تبذیر
سوار شده و نكاح كرده، بر او حلال است و اگر چنين نكرده تمام آن بر او حرام است. سپس آيه شريفه را تلاوت فرمود كه «اسراف نكنيد؛ زيرا خداوند اسرافكنندگان را دوست نمىدارد. [١]
در ميان انواع اسراف و تبذير، زيادهروى در هزينه بيتالمال و تضييع امكانات مسلمانان و بىتوجهى در نگهدارى آن گناهى بزرگ و نابخشودنى و از زشتترين گونههاى اسراف و تبذير شمرده مىشود.
اسراف و تبذير در بيتالمال ممكن است از جهت اتلاف، استفاده غير مجاز يا مصرف غير متعارف و خارج از حدّ مجاز و امورى از اين قبيل باشد كه در هر صورت امرى ناپسند و حرام خواهد بود. در اين جا به چند استفتا در اين زمينه اشاره مىكنيم:
س ١- گفته مىشود كه استفاده از نيروى برق براى روشنايى بيشتر از مقدار نياز، اسراف محسوب نمىشود، آيا اين سخن صحيح است؟
جواب- شكّى نيست كه استفاده و مصرف هر چيز حتّى نيروى برق و نور چراغ بيشتر از مقدار نياز، اسراف محسوب مىشود. آنچه صحيح است سخن منقول از رسولاللَّه ٦ است كه مىفرمايد: «لا سَرَفَ فى خَيْرٍ» در كار خير، اسراف وجود ندارد. [٢]
س ٢- زيادهروى در مصرف آب و برق در صورتى كه موجب كمبودهايى در سطح عمومى شود چه حكمى دارد؟ به خصوص كه دولت اسلامى بر صرفهجويى تأكيد نموده است.
جواب- زيادهروى به نحو غير متعارف حرام است و چنانچه موجب اتلاف و ضرر باشد موجب ضمان است. [٣]
س ٣- با توجه به اين كه اين جانب در يكى از ارگانهاى انقلابى مشغول خدمت هستم، خود احساس مىكنم كه از حد متعارف، بيشتر آب مصرف مىنمايم (استفاده شخصى مىكنم)، آيا در اين صورت بايد قيمت آب مصرفى اضافى را به نهاد مربوطه
[١] . وسائل الشيعه، ج ٨، ص ٣٦٦
[٢] . رسالۀ اجوبة الاستفتائات، ص ٣٢٨، س ١٤٦٨
[٣] . استفتاءات، ج ٢، ص ٦٢٢