احکام اقتصادی - یوسفیان، نعمت الله - الصفحة ٩٢ - ٤ – حواله
سفته را بر حسب نوع بدهى به «سفته حقيقى» و «سفته دوستانه» (: صورى) تقسيم مىكنند. سفته حقيقى آن است كه امضا كنندهاش، در حقيقت به طرف خود بدهكار است و براى تعهد بدهى خود سفته مىدهد، ولى امضا كننده سفته دوستانه در واقع بدهكار نيست، بلكه چون بدهكار اصلى، با طرف معامله آشنا و برايش معتبر نيست، ناچار از دوست معروف و صاحب اعتبار خود مىخواهد كه سفتهاش را امضا كند تا به اعتبار او معامله انجام شود. [١]
اهميت سفته و برات در اين است كه در معاملات بازرگانى، جانشين پول مىگردد؛ زيرا بازرگانان به ندرت معاملات نقدى انجام مىدهند و معمولًا سهمى از آن نقد و باقى با تنظيم سفته و برات بهصورت نسيه شكل مىپذيرد. بدين سان، سرمايههاى راكد و غير فعال بازرگانان و توليدكنندگان به جريان مىافتد و موجب گسترش امور بازرگانى و افزايش سطح توليد و رشد اقتصادى جامعه مىگردد.
استفتا:
اگر كسى در مقابل طلبى كه دارد سفته يا براتى داشته باشد و بخواهد طلب خود را پيش از وعده آن به كمتر از آن بفروشد، اشكال دارد يا نه؟
جواب: اگر سفته يا برات را به خود بدهكار بفروشد به كمتر مانع ندارد، ولى فروش آن به غير مديون به كمتر، ربا و حرام است. [٢]
٤- حواله
حواله، در مبادلات بانكى نقشى بسزا دارد. انتقال وجه در بانك، به دستور مشترى از واحدى به واحدى ديگر و از شهرى به شهرى و يا از كشورى به كشورى ديگر هر روز فراوان انجام مىشود و بدين وسيله، مشكلات اقتصادى بسيارى از دوش مردم برداشته مىشود.
حواله عبارت از انتقال وجه از واحدى به واحد ديگر است و اين انتقال ممكن است
[١] - تحريرالوسيله، ج ٢، ص ٤٥٢
[٢] - استفتائات، ج ٢، ص ١٧٦، سؤال، ٢٢٧