احکام اقتصادی - یوسفیان، نعمت الله - الصفحة ٦٠ - کاربرد جعاله
فصل ششم جعاله، عاريه، امانت
جُعاله
پاداش معيّنى را كه در برابر كار حلال و عقلايى برعهده مىگيرند، «جعاله» مىگويند.
كسى را كه چنين تعهدى مىكند، «جاعل» (: كارفرما)، انجام دهنده كار را «عامل» (: پيمان كار) و پاداش تعهد شده را «جُعل» يا «جَعيله» مىنامند. [١]
كاربرد جُعاله
در كارهاى خدماتى، گاهى ميان طرفين از نظر تعيين مدّت و اجرت و چگونگى انجام كار، توافق صورت مىگيرد كه بدان، «قرارداد اجاره» مىگويند. گاهى ديگر چنين توافقى ممكن نيست و از پيش نمىتوان مدت كار و چگونگى انجام و پاداش مناسب آن را به درستى تعيين كرد؛ مثل كسى كه چيزى گم كرده و براى يافتن آن مژدگانى تعيين مىكند، يا كسى كه مىخواهد بنا يا تعمير ساختمانى را به شخصى معيّن يا نامعيّن واگذارد و در برابر، پرداخت وجهى را متعهد مىشود. دراين گونه موارد، كارفرما تنها به نتيجه مورد نظر توجه دارد و به سادگى يا دشوارى و چگونگى انجام كار توجّهى ندارد.
نياز جامعه به چنين توافقهايى، اجتنابناپذير است. اسلام نيز آن را بهعنوان «جعاله»
[١] - تحريرالوسيله، ج ١، ص ٥٣٨