احکام اقتصادی - یوسفیان، نعمت الله - الصفحة ٦١ - کیفیت پیمان
مورد تأييد قرار داده است.
امروزه بيشتر كارهاى بزرگ خدماتى، عمرانى يا تأسيساتى؛ مانند راهسازى، ساختمانسازى، راهاندازى كارخانه، حفّارى و حمل و نقل، كه به صورت مناقصه برگزار مىشود، براساس «جُعاله» است. شركتهاى بزرگ پيمان كارى نيز براى همين منظور بهوجود آمدهاند.
شرايط جعاله
١- جاعل، بايد واجد شرايط عمومى معامله (: بلوغ، رشد و خرد، قصد و اختيار، و حق تصرف در مال خود) باشد؛
٢- عامل، بايد بتواند بدون منع شرعى يا عقلى جعاله را انجام دهد؛
٣- عمل، بايد حلال و داراى منافع عقلايى باشد و همچنين واجب (عينى يا كفايى) نباشد؛
٤- جُعل (: پاداش)، بايد معيّن باشد. [١]
كيفيت پيمان
١- جعاله، پيمانى يك طرفه است كه از سوى جاعل با هر لفظى كه تعهدش را برساند، ايراد مىشود و نياز به قبول لفظى از طرف مقابل ندارد. [٢]
٢- پيمان جعاله، از هنگام انعقاد تا پيش از اتمام كار، از سوى طرفين قابل فسخ است و چنانچه مقدارى از كار انجام شده باشد، داراى احكام ذيل است:
الف- اگر عامل فسخ كند، هيچگونه استحقاقى ندارد.
ب- اگر جاعل فسخ كند، عامل، به مقدار كارى كه انجام داده، مستحق پاداش است. [٣]
تذكر: عامل، پس از اشتغال به كار، درصورتى مىتواند جعاله را فسخ كند كه رهاكردنش موجب ضرر جاعل نشود. در غير اين صورت، اتمام كار، واجب است و
[١] - تحريرالوسيله، ج ١، ص ٥٣٩، مسائل ٤، ٢، ٣ و ٥
[٢] - همان، م ١ و قبل از م ١
[٣] - همان، م ١٥