احکام اقتصادی - یوسفیان، نعمت الله - الصفحة ٣٢ - اهمیت مضاربه
فصل سوم مضاربه و شركت مضاربه و شركت
مضاربه [١]
«مضاربه»، قراردادى است كه ميان دو طرف واقع مىشود؛ بهگونهاى كه يك طرف، سرمايه تجارت و ديگرى كار و تجارت را برعهده مىگيرد و سود به دست آمده به دو طرف تعلق مىگيرد. [٢]
اهمّيت مضاربه
انبار كردن و به كار نينداختن مال، از نظر اقتصادى نوعى تباهى ثروت ملى بهشمار مىرود و اسلام با آن مخالف است. قرآن كريم كسانى را كه چنين مىكنند، به عذابى دردناك بشارت مىدهد. [٣] از سوى ديگر، در اسلام بيكارى و سربار شدن به شدّت نكوهش شده [٤] و كار و تلاش، بسيار مورد ستايش قرار گرفته است. [٥]
[١] - «مضاربه» واژهاى است عربى و معادل فارسى ندارد. اين واژه در اصل برگرفته از «اَلضَّرْبُ فِى الْأَرْضِ» است بهمعناى گام زدن در زمين و كنايهاى است براى مسافرت و ريشۀ قرآنى دارد: (وَ آخَرُونَ يَضْرِبُونَ فِى الْأَرْضِ يَبْتَغُونَ مِنْ فَضْلِ اللّهِ): «گروهى ديگر براى بهدست آوردن فضل الهى [و كسب روزى] به سفر مىروند.» (مزّمّل (٧٣)، آيۀ ٢٠). از آن جا كه در اين شركت، عامل براى تجارت بر زمين گام مىگذارد و به سفر تجارتى مىرود و صاحب سرمايه مال خود را به تجارت مىزند، آن رامضاربه مىنامند. (ر. ك: جواهرالكلام، ج ٢٦، ص ٣٣٦)
[٢] - تحريرالوسيله، ج ١، ص ٥٥٨
[٣] - (وَالَّذينَ يَكْنِزُونَ الذَّهَبَ وَالْفِضَّةَ وَ لا يُنْفِقُونَه فِی سَبيلِ اللّهِ فَبَشِّرْهُمْ بِعَذابٍ اليمٍ)؛ توبه (٩)، آيه ٣٤
[٤] - رسول خدا ٦ مىفرمايد: «همانا خداند بندۀ تندرستِ بيكار را دوست نمىدارد.»؛ المستطرف، أبشيهى، ج ٢، ص ٦٣
[٥] - رسول خدا ٦ مىفرمايد: «كسى كه در راه كسب معيشت خانوادهاش مىكوشد، همانند مجاهد در راه خداست.»؛ بحارالأنوار، ج ٩٣، ص ٣٢٤، ح ١٣