كلمات معناى حقيقى و مفهوم واقعى خود را مى‌يابند. مكتب‌هاى مادّى، چون مى‌خواهند مسؤوليت و تعهد را در دل پيروان خود بنشانند، آنان را در برابر وجدان جامعه، مردم، محرومان، تاريخ و ... مسؤول مى‌خوانند، ولى از آن رو كه اين‌گونه شعارها، بى‌ريشه‌اند، نمى‌توانند آن احساس مسؤوليت راستين را در نهاد افراد بيافرينند.
در آيين آسمانى، در پرتو ايمان به خدا و اعتقاد به روز پاداش اين ارزش‌هاى والا به روشنى جلوه‌گر است؛ زيرا در حقيقت، انسان تنها در برابر خداوند مسؤول است و در برابر او بايد پاسخگوى اعمال و رفتار خود باشد و اين مسؤوليت راستين است كه مى‌تواند پشتوانه ارزش‌ها و تعهدات فردى و اجتماعى انسان باشد.
ج- پشتوانه عدالت اجتماعى‌ احساس مسؤوليت در برابر خداوند، ايمان به پاداش و كيفر اخروى و حسابرسى همه اعمال و كردار انسان در دادگاه عدل الهى و قيامت، از افراد بشر، انسان‌هايى متعهد مى‌سازد و موجب مى‌شود كه شخص، خود ناظر و مراقب بر رفتار و كردار خويش باشد.
او، از آن رو كه ايمان دارد، در برابر اعمال خويش مسؤول است و بايستى در دادگاه قيامت پاسخگوى اعمال خويشتن باشد. او مى‌داند كه حسابى در كار است و از ريز و درشت اعمالش بازخواست مى‌شود.
«فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ خَيْراً يَرَهُ وَ مَنْ يَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ شَرّاً يَرَهُ» «١» هر كس به اندازه ذره‌اى كار نيك انجام دهد، آن را مى‌بيند و هر كس به مقدار ذره‌اى بدى كند، آن را مى‌بيند.
و همچنين مى‌داند كه حتى‌از تصميم‌هاى او باخبرند و بر آنچه از دلش مى‌گذرند، آگاهند:
«وَ لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسانَ وَ نَعْلَمُ ما تُوَسْوِسُ بِهِ نَفْسُهُ وَ نَحْنُ أَقْرَبُ إِلَيْهِ مِنْ حَبْلِ الْوَرِيدِ» «٢»