درس شانزدهم: جهان برزخ‌ انسان پس از مرگ به جهانى ديگر پاى مى‌نهد كه در قرآن كريم با نام «برزخ» «١»، و در روايات گاهى با همين نام و گاهى با نام «عالم قبر» از آن ياد شده است. برزخ در لغت، فاصله ميان دو چيز را گويند. «٢» چون عالم برزخ فاصله ميان دني مبدا و معاد ١١٧ خلاصه درس ص : ١١٧ ا و آخرت است آن را برزخ مى‌نامند.
توضيح اين كه انسان پس از مرگ بى‌فاصله وارد عالم قيامت نمى‌شود، بلكه در جهانى ديگر (برزخ) به‌سر مى‌برد تا هنگامى كه قيامت برپا شود، و پس از آن وارد عالم قيامت مى‌شود. در كتاب‌هاى تفسيرى و روايى و نيز در ديگر آثار دانشمندان مسلمان به تفصيل درباره برزخ بحث شده است.
شهيد مطهرى درباره عالم برزخ مى‌گويد:
مطابق آنچه از نصوص قرآن كريم و اخبار و روايات متواتر و غيرقابل انكارى كه از رسول اكرم صلى الله عليه و آله و ائمه اطهار عليهم السلام رسيده است استفاده مى‌شود كه هيچ‌كس بلافاصله پس از مرگ وارد عالم قيامت كبرى نمى‌شود ... هيچ كس در فاصله مرگ و قيامت كبرى در خاموشى و بى‌حسى فرونمى‌رود؛ يعنى چنين نيست كه انسان پس از مردن در حال شبيه به بيهوشى فرو رود و هيچ چيز را احساس نكند، نه لذتى داشته باشد و نه المى، نه سرورى داشته باشد و نه اندوهى، بلكه همه چيز را حس مى‌كند، از چيزهايى لذت مى‌برد و از چيزهاى ديگر رنج. «٣»