«يا وَيْلَتَنا ما لِهذَا الْكِتابِ لا يُغادِرُ صَغيرَةً وَ لا كَبيرَةً الَّا احْصيها» «١» واى بر ما! اين چه كتابى است كه هيچ ريز و درشتى را فرو نگذاشته و همه را برشمرده است! همچنين، از آيات قرآن كريم به‌دست مى‌آيد كه منظور از «كتاب» و نامه اعمال، پرونده‌اى نيست كه در آن نوشته‌ها و حساب و كتابى آمده و كردار و گفتار و پندار آدمى در آن بايگانى شده باشد، بلكه مقصود مجموعه اعمال انسان و حقيقت آن‌هاست كه مجسّم گشته و پيش روى او حاضر شده‌اند.
«وَ كُلَّ انْسانٍ الْزَمْناهُ طائِرَهُ فى‌ عُنُقِهِ وَ نُخْرِجُ لَهُ يَوْمَ الْقِيامَةِ كِتاباً يَلْقيهُ مَنْشُوراً اقْرَأْ كِتابَكَ كَفى‌ بِنَفْسِكَ الْيَوْمَ عَلَيْكَ حَسيباً» «٢» و ما نتيجه اعمال هر انسانى را بر گردنش مى‌نهيم و در روز قيامت كتابى بر او بيرون مى‌آوريم كه آن را گشوده مى‌بيند. [به او مى‌گويند:] كتابت را بخوان كه تو خود براى رسيدگى به حساب خويش كافى هستى.