مبدا و معاد - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٧٩
خلاصه درس پيامبران را از سه راه مىتوان شناخت: ١- معجزه، و آن كارى خارقالعاده است كه مدّعى پيامبرى به اذن خداوند انجام مىدهد و ديگران از انجام مثل آن ناتوانند. از اين رو، معجزه مغلوب هيچ عاملى نمىشود، ولى كارهاى خارقالعاده مرتاضان بهوسيله يك عامل قويتر ابطالپذير است. و نيز معجزه تعليم و تعلّمپذير نيست، ولى هركسى مىتواند با آموزشهايى ويژه مرتاض شود و كار آنان را انجام دهد.
معجزه سند پيامبرى است. از اين رو، كارهاى غير عادى ديگر اولياى الهى، كه به اذن خداوند انجام مىگيرد و آنان مدعى پيامبرى نيستند، كرامت ناميده مىشود. كارهاى خارقالعاده مرتاضان محدود و معارضهپذير است؛ زيرا بر نيروى انسانى متكى است و براى اغراض دنيوى انجام مىگيرد، امّا معجزه قيد و شرطى ندارد؛ زيرا متكى به خداوند است و محدود بودن معجزههاى پيامبران به دليل اقتضاى زمان و مكان بوده است. هدف پيامبران از معجزه، اثبات نبوّت و به دنبال آن برنامههاى تربيتى است.