درس سوم: اثبات توحيد پس از اثبات وجود خدا، مهمترين موضوع‌ها عبارتند از شناخت خدا و صفاتش، توحيد و نيز تنزيه و تقديس‌اش از هرگونه شرك. توحيد زيربناى تعليمات همه اديان آسمانى، بويژه اسلام است و سرچشمه همه صفات خدا. هيچ يك از صفات خدا بدون توجه به اصل توحيد درك شدنى نيست؛ زيرا يگانگى خداوند از نامحدود بودنش سرچشمه مى‌گيرد و وجود بى‌كران اوست كه جامع كمالات است و از هر عيب و نقصى به دور. توحيد و شرك همه چيز را در زندگانى مادّى و معنوى انسان در تأثير خويش دارند، از عقايد گرفته تا اعمال از نيّات تا اخلاق و از فرد تا جامعه؛ از اين رو، اسلام توحيد را پايه اصلى خداشناسى و مايه زندگانى انسان و شرك را گناهى نابخشودنى دانسته است. حضرت على عليه السلام مى‌فرمايد:
«انَّ اوَّلَ عِبادَةِ اللَّهِ مَعْرِفَتُهُ وَ اصْلُ مَعْرِفَتِهِ تَوْحيدُهُ» «١» نخستين گام در راه ديندارى و عبادت خدا، شناخت خداوند و اساس شناختش، يگانه دانستن اوست.
براى اثبات توحيد و يگانگى ذات اقدس الهى از چند راه استدلال شده كه ما در اين‌جا به دو مورد از آن‌ها اشاره مى‌كنيم:
الف- نظام واحد قوانينى كه بر جهان حكومت مى‌كند، چنان عمومى و كلّى است كه با آزمايشى ناچيز